Tantra ontdekken. Past dat bij je?

door Astrid Kremers · seksuoloog NVVS

Astrid Kremers_LIJN_01_2600x10px Hoog

‘Ik heb weleens gehoord van tantra. Wat is dat eigenlijk? Zou het iets voor mij kunnen zijn?’ Die vragen krijg ik geregeld in mijn praktijk. Misschien ben je benieuwd hoe het zou zijn om meer aandacht te hebben voor wat je voelt tijdens seks. Misschien kwam je partner met het idee en zag jij meteen een groep vreemde mensen en allerlei ingewikkelde standjes voor je.

Of je bent alleen en zoekt een manier om je seksualiteit te beleven die bij jou past. Wat mij aanspreekt in moderne tantra, is dat het je uitnodigt stil te staan bij je eigen beleving. Je kunt daar thuis al iets van ontdekken, op een manier die voor jou overzichtelijk voelt.

seksuoloog Astrid Kremers
seksuoloog Astrid Kremers

Je bent nieuwsgierig naar tantra. Wat trekt je aan?

Misschien wil je tijdens seks minder in je hoofd zitten. Je merkt dat je al bedenkt wat er moet gaan gebeuren, terwijl je partner je nog maar net heeft aangeraakt. Misschien zou je graag langer willen genieten van een moment dat nu vaak snel voorbijgaat. En als je partner zegt nieuwsgierig te zijn naar tantra, weet je misschien nog helemaal niet waar die aan denkt. Samen thuis iets proberen en een week met een groep op reis gaan zijn heel verschillende voorstellen.

Als je hierover in gesprek gaat, kun je beginnen met wat je wensen zijn. ‘Ik zou het fijn vinden om tijdens het vrijen meer tijd te hebben om te voelen.’ Of ‘Ik ben benieuwd wat jij bedoelt met tantra. Een groepsworkshop voelt voor mij voorlopig als een grote stap.’ Als je allebei iets anders voor je ziet, heb je daarmee een gesprek geopend. Je hoeft op dat moment al ergens over te beslissen.

Wat is tantra eigenlijk?

Tantra verwijst naar verschillende spirituele en religieuze tradities die zich in Zuid-Azië ontwikkelden, onder meer binnen het hindoeïsme en het boeddhisme. Tot die tradities behoren bijvoorbeeld rituelen, meditatie, mantra’s en visualisaties. Sommige praktijken werden door een leraar aan ingewijde leerlingen doorgegeven. In bepaalde stromingen kregen seksuele beelden of rituelen een plek. Hun betekenis hing samen met die specifieke traditie en kon ook symbolisch zijn. 

Wat in Nederland als tantra wordt aangeboden, is vaak moderne tantra, ook wel neotantra genoemd. Een begeleider kan de nadruk leggen op meditatie en ademhaling, op contact tussen partners of op aanraking en erotiek. Je komt ook individuele begeleiding, tantramassage, groepsbijeenkomsten en retraites tegen. Het woord tantra vertelt je dus nog weinig over wat je ter plekke gaat doen. Als je bijvoorbeeld graag wilt leren hoe je aandacht bij je lichaam kunt houden, kan een bijeenkomst met meditatie en beweging heel goed aansluiten bij wat je zoekt. 

Wat verandert er als je tijdens seks meer tijd neemt om te voelen?

Je zou moderne tantra kunnen omschrijven als mindfulness tijdens seks. Je merkt je ademhaling op, voelt de aanraking en neemt waar hoe je reageert. Dat kan van top tot teen zijn. Misschien voel je warmte in je borst of ontspanning in je handen. Misschien merk je dat je je kaken aanspant, omdat je denkt dat er iets van je wordt verwacht. Je kunt dan vragen om wat minder druk, meer tijd of een pauze. Precies dat moment van voelen en iets zeggen kan je dichter bij jezelf en bij de ander brengen.

Wat bedoelen mensen met seksuele energie?

Je kunt elkaar op precies dezelfde manier aanraken en de ene keer iets heel anders ervaren dan de andere. Misschien merk je op een bepaald moment warmte of tintelingen, voel je je levendig of heb je het gevoel dat je elkaar heel goed aanvoelt. ‘Het stroomde tussen ons’ kan dan een manier zijn om die beleving te beschrijven. Sommige mensen gebruiken seksuele energie ook in spirituele zin. Je kan met je partner delen wat je opmerkte. Wat voelde je in je lichaam? Waaraan merkte je iets in het contact? Ook als je alleen bent, kun je momenten van opwinding, plezier of levendigheid beleven.

Hoe zet je een kleine stap die bij je past?

Je kunt thuis op je eigen tempo kennismaken met wat mij in moderne tantra aanspreekt. Daar heb je geen workshop of instructeur voor nodig. Als je begrijpt dat het om aandacht voor je beleving gaat, kun je daarmee beginnen op een moment dat je toch al voor jezelf of voor elkaar hebt. Misschien merk je onder de douche hoe het warme water op je schouders voelt. Of je ligt samen in bed en blijft wat langer bij een aanraking die jullie allebei prettig vinden. Wat voel je in je lichaam als je daar even de tijd voor neemt?

Ook als je alleen bent, kun je zo je sensualiteit en seksualiteit ontdekken. Je kunt merken dat je zin krijgt om te bewegen, jezelf aan te raken of gewoon even stil te liggen. Samen kun je nieuwsgierig zijn naar wat ieder prettig vindt. Misschien wil de één wat langer dichtbij blijven, terwijl de ander behoefte heeft aan ruimte. Door dat uit te spreken, leren jullie iets over elkaar. Soms voelt zo’n moment intiem of erotisch en soms geeft het vooral rust. Je kunt het laten bij wat op dat moment goed voelt. Ook als je nooit naar een workshop gaat, kun je thuis op die manier blijven ontdekken.

Misschien is dit artikel lezen genoeg voor vandaag. Je kunt verder luisteren naar een podcast of uitzoeken welke vormen van tantra je aanspreken. Als je wat minder gewend bent om aandacht te geven aan je lichaam, kan een korte meditatie of rustige yoga een fijne kennismaking zijn. Wil je thuis iets proberen, dan kun je bijvoorbeeld zo beginnen:

  • Alleen. Ga comfortabel zitten en voel waar je lichaam de stoel of de vloer raakt. Merk op waar je je ademhaling voelt zonder die te veranderen. Laat je aandacht langs je voeten, benen, buik, borst en gezicht gaan. Misschien wil je op een prettige plek wat langer blijven met je aandacht. Je mag ook bewegen of afronden.
  • Samen. Kies een moment waarop jullie tijd hebben. Vraag bijvoorbeeld of je partner het prettig vindt als je een hand op diens onderarm legt. Merk allebei op wat je voelt. Als je iets wilt veranderen, zeg het. ‘Iets zachter, graag’, ‘Blijf nog even zo’ of ‘Ik wil pauzeren’ zijn allemaal manieren om af te stemmen. Je kunt daarna uitwisselen wat je verraste. Jullie hoeven hetzelfde moment niet op dezelfde manier te hebben beleefd.

Binnen de seksuologie kennen we de sensate focus oefeningen, een benadering met aandachtgerichte aanraking die Masters en Johnson al in 1970 beschreven. Een raakvlak met de oefeningen hierboven is dat je de aandacht kunt verleggen van het behalen van een bepaalde seksuele reactie naar wat je werkelijk voelt. Bij sensate focus worden de oefeningen afgestemd op je hulpvraag. Wil je er meer over lezen lees dan dit artikel.

Wat wil je weten voordat je naar een workshop of retraite gaat?

Als je nieuwsgierigheid blijft, kun je contact leggen met een tantra begeleider. Laat je gerust vertellen hoe een bijeenkomst verloopt en vraag naar opleiding en ervaring. Misschien spreekt een individuele kennismaking je aan. Misschien wil je met je partner naar een korte beginnersworkshop. Als je alleen wilt gaan, vraag dan hoe de begeleider omgaat met het kiezen van oefenpartners.

Je zou deze vragen vooraf stellen:

  • Wat doen we tijdens een eerste bijeenkomst? Blijf ik gekleed en is aanraking onderdeel van het programma?
  • Wie raakt mij aan en kan ik zelf kiezen met wie ik oefen?
  • Kan ik kijken, iets overslaan of op elk moment stoppen? Hoe reageert de begeleider als iemand twijfelt?
  • Is er op een retraite tijd en ruimte om alleen te zijn? Kan ik zelfstandig vertrekken als ik dat wil?

Een kennismakingsgesprek of losse bijeenkomst kan je helpen om de sfeer te proeven voordat je een heel weekend of een week boekt. 

Misschien gebruik je TantraWijzer om je te oriënteren. De aanbieders op die site onderschrijven een ethische gedragscode. TantraWijzer is een platform en geeft zelf aan dat het geen keurmerk is. Vraag de begeleider daarom ook hoe die afspraken er in de praktijk uitzien. Wat gebeurt er als je tijdens een oefening van gedachten verandert? En bij wie kun je terecht als iets anders loopt dan je had afgesproken? Hoe iemand op die vragen reageert, kan je helpen voelen of je daar op je plek bent.

Woordenlijst bij tantra en seksualiteit

Als je over tantra leest of een workshop bekijkt, kom je woorden tegen die per traditie of begeleider iets anders kunnen betekenen. Deze begrippen helpen je om te begrijpen wat je leest en om concreet door te vragen.

  • Tantra en neotantra. Tantra is een verzamelnaam voor uiteenlopende spirituele tradities uit Zuid-Azië. Neotantra verwijst naar moderne vormen waarin bijvoorbeeld lichaamsbewustzijn, intimiteit en erotiek aandacht krijgen. Vraag bij een kennismaking welke betekenis de begeleider aan het woord geeft. 
  • Mantra en visualisatie. Een mantra is een klank, woord of formule die binnen een oefening of ritueel gebruikt kan worden. Bij visualisatie roep je in gedachten een beeld op. In sommige tantrische tradities heeft dat beeld een religieuze betekenis, bijvoorbeeld wanneer het om een godheid gaat. 
  • Mindfulness en lichaamsbewustzijn. Mindfulness is aandacht geven aan wat je nu ervaart, met zo min mogelijk oordeel. Lichaamsbewustzijn gaat over het opmerken van lichamelijke signalen, zoals je ademhaling, warmte of spierspanning. Tijdens het vrijen kan dat je helpen merken dat je bijvoorbeeld meer tijd of juist wat ruimte wilt.
  • Ademwerk. Een brede term voor oefeningen met de adem. Het kan gaan om rustig opmerken hoe je ademt of om een oefening waarin je bewust je ademtempo of -patroon verandert. Zie je ‘ademwerk’ in een programma staan, dan kun je vragen welke oefening je precies gaat doen.
  • Seksuele energie. Een uitdrukking voor wat iemand ervaart als opwinding, levendigheid of een gevoel van aantrekking en contact. In sommige benaderingen heeft de term ook een spirituele betekenis. Als iemand zegt dat de energie stroomt, kan het helpen te vragen wat diegene op dat moment voelt.
  • Piekorgasme en dalorgasme. Een piekorgasme wordt beschreven als een herkenbaar hoogtepunt. Dalorgasme, ook wel valleiorgasme genoemd, is in sommige tantrische kringen taal voor plezier of opwinding die langer in golven wordt ervaren. Die woorden helpen sommige mensen iets over hun beleving te vertellen. De wetenschappelijke onderbouwing voor een afzonderlijke categorie is beperkt.
  • Sensate focus. Seksuologische oefeningen waarin je via aandachtgerichte aanraking onderzoekt wat je voelt en prettig vindt. De opbouw kan worden afgestemd op je hulpvraag. Lees meer over sensate focus
  • Seksueel script. Een aangeleerd idee over hoe seks hoort te verlopen. Denk aan de verwachting dat vrijen pas geslaagd is als er penetratie of een orgasme is geweest. Als je zo’n verwachting herkent, kun je onderzoeken of die bij jou en je eventuele partner past.
  • Sensitieve afstemming en toestemming. Afstemmen betekent dat je opmerkt wat er bij jou gebeurt en vraagt wat de ander fijn vindt. Toestemming betekent dat ieder vrij kan kiezen om met een bepaalde aanraking of oefening mee te doen. Je kunt ook tijdens een oefening pauzeren of je keuze veranderen.

Begrippen die je tegenkomt bij tantrastromingen

  • Vajrayana. Een boeddhistische traditie waarin onder meer mantra’s, visualisaties en rituelen worden beoefend. Je komt de term tegen als iemand spreekt over boeddhistische tantra. In die context gaat het om een spirituele weg.
  • Shiva en Shakti. Namen uit hindoeïstische tradities. In sommige tantrische stromingen staat Shiva voor bewustzijn en Shakti voor de kracht waardoor dat bewustzijn zich uitdrukt. De betekenis verschilt per traditie. In workshops worden ze soms ‘mannelijk’ en ‘vrouwelijk’ genoemd. Als je die woorden hoort, kun je vragen of de begeleider een symbolische betekenis bedoelt of er verwachtingen aan verbindt over wie welke rol inneemt.
  • Prana. Een Sanskrietterm voor levensadem of levenskracht binnen Indiase tradities. In modern aanbod komt het woord voor bij oefeningen met adem, beweging en aandacht. De betekenis hoort bij een traditioneel en spiritueel denkkader.
  • Pranayama. Yoga-oefeningen waarbij je het verloop van je adem bewust beïnvloedt. Sommige oefeningen zijn rustig, andere gebruiken bijvoorbeeld een ander ademtempo of adempauzes. Vraag bij een workshop hoe de oefening eruitziet en of je ook op je eigen tempo mag blijven ademen.
  • Chakra’s. Centra in voorstellingen van het ‘subtiele lichaam’, een spirituele manier om het lichaam te begrijpen. De plaats en het aantal chakra’s verschillen per traditie. In een workshop kan een begeleider bijvoorbeeld het ‘hartchakra’ noemen en je uitnodigen aandacht te geven aan je borst.
  • Nadi’s. Kanalen waardoor volgens sommige traditionele voorstellingen prana stroomt. Ze horen bij hetzelfde denkkader als chakra’s. Een term als ‘energiekanaal’ verwijst hier naar een spiritueel begrip.
  • Kundalini. In bepaalde Indiase yoga- en tantratradities een latente kracht, vaak voorgesteld als een opgerolde slang aan de basis van de wervelkolom. ‘Kundalini-ontwaking’ verwijst binnen die tradities naar een spiritueel proces. De term vertelt je nog weinig over wat je tijdens een moderne workshop gaat doen.

Begrippen die je kunt tegenkomen bij workshops en massage

  • Tantramassage en lichaamswerk. Lichaamswerk is een brede term voor oefeningen met bijvoorbeeld beweging, adem of aanraking. Tantramassage is een vorm van massage binnen hedendaagse tantra. Sommige aanbieders betrekken intieme zones bij de massage. Vraag welke aanraking wordt voorgesteld, wie aanraakt en waar je vooraf of tijdens de sessie opnieuw over beslist.
  • Yoni en lingam. Sanskrietwoorden met verschillende betekenissen. Yoni kan onder meer schoot, oorsprong of vrouwelijke geslachtsorganen aanduiden. Lingam betekent teken of kenmerk en is in hindoeïstische tradities ook een symbool van Shiva. In het aanbod van tantramassage verwijst ‘yoni-massage’ doorgaans naar aanraking van de vulva en soms de vagina. ‘Lingam-massage’ verwijst doorgaans naar aanraking van de penis. Vraag altijd wat de aanbieder precies bedoelt met uitwendige of inwendige aanraking.
  • Bewuste aanraking, geven en ontvangen. Bij een oefening kan de één aanraken terwijl de ander ontvangt. Het kan helpen om vooraf te bespreken voor wie de aanraking bedoeld is en wie richting of tempo aangeeft. Zo kunnen jullie allebei makkelijker zeggen wat welkom is of wat je wilt veranderen.
  • Wheel of Consent. Een model dat sommige aanbieders gebruiken om aanraking en toestemming te bespreken. Het werkt met twee vragen. Wie doet de aanraking? En voor wie is die bedoeld? Iemand kan jou bijvoorbeeld vragen om diens schouders aan te raken, terwijl jij mag aangeven of je dat wilt geven. Wie aanraakt en wie erom vraagt, kan dus verschillen.
  • Overgave. In workshoptaal gaat het vaak over ruimte om minder te sturen en meer te voelen. Voor mij kan overgave alleen prettig zijn als je ook vrij blijft om een vraag te stellen, iets te veranderen of te stoppen.

Wil je hierover in gesprek met een seksuoloog?

Misschien heeft het lezen je nieuwsgierig gemaakt naar hoe jij seks beleeft. Of merk je dat jullie door een verschil in verlangen, erectieproblemen of moeite met klaarkomen steeds in hetzelfde patroon terechtkomen. Als seksuoloog NVVS help ik je om te onderzoeken wat er speelt, welke verwachtingen druk geven en wat voor jou of jullie prettig voelt. In mijn praktijk geef ik seksuologische begeleiding. Ik bied daar geen tantra aan. Je bent welkom om alleen of samen te komen. Maak een afspraak

Veelgestelde vragen over tantra

Kun je tantra ontdekken zonder partner?

Ja. Je kunt lezen, luisteren, mediteren of aandacht geven aan je lichaam en aan hoe jij intimiteit of opwinding ervaart. Wil je begeleiding, dan kun je ook individueel kennismaken.

Moet je naakt zijn of seks hebben tijdens een workshop?

Dat hangt af van de workshop. Bij sommige bijeenkomsten blijft iedereen gekleed en doe je bijvoorbeeld meditatie- of bewegingsoefeningen. Andere workshops kunnen aanraking, naaktheid of erotiek omvatten. Vraag vooraf wat er precies op het programma staat, of je je kleding aan mag houden en of je ook zonder aanraking kunt meedoen. 

Is het de bedoeling dat je met andere deelnemers oefent?

Dat verschilt per bijeenkomst. Sommige workshops zijn voor partners die samen komen en met elkaar oefenen. In een andere groep kun je worden uitgenodigd om van oefenpartner te wisselen. Vraag vooraf of je zelf iemand kiest, bij je eigen partner kunt blijven of een oefening alleen kunt doen. Als je alleen komt, kun je ook vragen hoe de begeleider je helpt je weg te vinden in de groep.

Mag je tijdens een oefening van gedachten veranderen?

Ja. Ook als je eerst instemde, mag je later minder aanraking willen, je kleding aanhouden of stoppen. Je kunt zeggen: ‘Ik wil even pauzeren’ of ‘Ik wil deze oefening overslaan.’ Je hoeft je keuze niet uit te leggen. Vraag vóór je boekt hoe de begeleider omgaat met twijfel of met iemand die liever kijkt. 

Wat houdt een tantramassage in?

De term kan per aanbieder iets anders betekenen. Sommige aanbieders masseren bijvoorbeeld rug, armen en benen. Andere bieden ook aanraking van intieme lichaamsdelen aan. Vraag welke lichaamsdelen worden aangeraakt, of je gekleed kunt blijven en hoe jullie afspreken welke aanraking je wilt. Als iets onduidelijk blijft, kun je de tijd nemen om erover na te denken. 

Verder lezen:

Misschien ook interessant om te lezen?

© 2018 - 2026 Sexuoloog.nl - Praktijk Astrid Kremers B.V. | KvK 94265208 | AGB code persoonlijk: 90041056 | AGB code zakelijk: 90094309 | Privacy en klachtenregeling