Verschil in verlangen: bijna ieder stel herkent het
In veel relaties komt er vroeg of laat een moment waarop partners niet meer gelijk oplopen in hun zin in seks. De een wil vaker, de ander minder vaak. De een verlangt naar initiatief, de ander naar rust, tijd of eerst emotionele veiligheid. Dat is niet vreemd. Sterker nog: verschil in verlangen hoort bij een langdurige relatie.
Toch kan het knap ingewikkeld worden. Zeker als het verschil groot is of al langere tijd speelt. De een voelt zich misschien afgewezen, de ander voelt zich juist onder druk gezet. En voor je het weet ontstaat er spanning rondom een onderwerp dat eigenlijk juist plezier, ontspanning en verbinding zou mogen brengen.
Verschil hoort bij twee verschillende mensen
Twee mensen die jarenlang samenleven, maken veel verschillende fases door. Werkdruk, kinderen, vermoeidheid, gezondheid, stress, zelfbeeld, relatiekwaliteit en levensgebeurtenissen spelen allemaal mee. Het zou eigenlijk eerder opmerkelijk zijn als twee mensen altijd precies evenveel en op hetzelfde moment zin in seks zouden hebben.
Verschil in verlangen zegt daarom meestal niet dat er iets mis is met de relatie. Het zegt vooral dat jullie twee verschillende mensen zijn. Met een eigen lichaam, een eigen geschiedenis en een eigen manier waarop verlangen ontstaat.
De een ervaart al snel zin in seks. Bij de ander groeit die pas wanneer er eerst ontspanning, nabijheid of aanraking is. Dat verschil kan gemakkelijk tot misverstanden leiden. De partner met meer sneller zin denkt soms: “Als je me echt begeert, dan zou het toch meer vanzelf komen.” Terwijl de ander juist denkt: “Als er minder druk was en meer rust, dan zou er misschien juist meer ruimte ontstaan.” Beide ervaringen zijn heel menselijk.
Het biopsychosociaal model
Wanneer verlangen verandert of verschilt, is daar zelden maar één verklaring voor. In de seksuologie kijken we daarom vaak naar het bio-psycho-sociaal model. Dat betekent dat biologische, psychologische en relationele factoren samen invloed hebben.
- Biologisch spelen bijvoorbeeld hormonen, slaap, vermoeidheid, ziekte, medicatie of de overgang een rol.
- Psychologisch kunnen stress, prestatiedruk, onzekerheid over het lichaam of negatieve ervaringen meespelen.
- En relationeel gaat het over factoren zoals emotionele verbinding, veiligheid, communicatie, spanningen of oude patronen in de relatie.
Al deze factoren beïnvloeden elkaar voortdurend. Wanneer iemand bijvoorbeeld langdurig stress ervaart of zich emotioneel minder verbonden voelt, kan dat direct invloed hebben op zin in seks.
De dans tussen aandringen en terugtrekken
In veel relaties ontstaat er rondom verschil in verlangen een herkenbaar patroon. De partner die meer initiatief wil, gaat het onderwerp vaker aankaarten. Misschien met vragen, misschien met frustratie of teleurstelling. Dat gebeurt vaak vanuit een verlangen naar verbinding en bevestiging. De ander kan zich daardoor juist onder druk gezet voelen. Die trekt zich terug, ontwijkt het onderwerp of hoopt dat het vanzelf weer overgaat.
Hoe meer de een aandringt, hoe meer de ander zich terugtrekt. En hoe meer de ander zich terugtrekt, hoe sterker het gevoel van afwijzing kan worden. Sommige stellen herkennen dit als het patroon van de chimpansee en de schildpad. De chimpansee wordt bij stress onrustig en gaat trekken aan het probleem. De schildpad trekt zich bij stress juist terug in zijn schild. Beide reacties zijn eigenlijk pogingen om met spanning om te gaan. Alleen versterken ze elkaar vaak onbedoeld.
Het echte probleem is vaak niet het verschil
Interessant genoeg ligt de pijn in veel relaties niet zozeer in het verschil zelf, maar in hoe moeilijk het kan zijn om rustig te blijven wanneer dat verschil zichtbaar wordt. Als iemand zich afgewezen voelt, kan dat oude onzekerheden raken. Ben ik nog aantrekkelijk? Wil mijn partner mij nog wel? En wanneer iemand druk voelt, kan dat ook iets raken. Het gevoel dat er gepresteerd moet worden. Of dat je nooit genoeg bent.
Wanneer die kwetsbare gevoelens onder tafel blijven, verandert een verschil in verlangen al snel in een strijd. Niet omdat partners elkaar niet aantrekkelijk vinden, maar omdat ze zich niet meer veilig voelen in het gesprek.
Praten over seks is niet vanzelfsprekend
Veel mensen hebben nooit geleerd hoe je rustig en open over seks praat. Vaak beginnen gesprekken erover pas wanneer de spanning al hoog is opgelopen. Dan gaat het niet meer over nieuwsgierigheid of begrip, maar over teleurstelling, verdediging of verwijt.
Terwijl juist het tegenovergestelde helpend is: vertragen, luisteren en proberen te begrijpen wat er echt bij de ander speelt.
Er is vaak meer mogelijk dan stellen denken
Wanneer verschil in verlangen al langere tijd speelt, kan het voelen alsof jullie tegenover elkaar staan. Alsof er twee kampen zijn ontstaan. In werkelijkheid willen de meeste partners vaak hetzelfde: zich geliefd voelen, zich gezien voelen en zich vrij voelen in intimiteit.
Daarom is verschil in verlangen een heel goede reden om hulp te zoeken. Niet omdat er iets “mis” is met een van beiden of met jullie, maar omdat het soms helpend is wanneer iemand van buitenaf meekijkt naar de patronen die tussen jullie zijn ontstaan.
Hulp is mogelijk
Als seksuoloog NVVS begeleid ik stellen bij het begrijpen van deze dynamiek. Met aandacht voor beide partners, voor ieders verhaal en voor de wisselwerking tussen lichaam, emoties en relatie. Vaak ontstaat er al verandering wanneer partners zich opnieuw gehoord en begrepen voelen.
Blijven jullie hierin vastlopen? Dan kan het waardevol zijn om een afspraak te maken met mij, seksuoloog NVVS Astrid Kremers. Samen onderzoeken we wat er speelt en hoe er weer meer ruimte kan ontstaan voor verbinding, plezier en ontspanning. Van harte welkom voor een consult in mijn praktijkruimte in Utrecht of Haarlem of lekker relaxed vanuit huis via videobellen. Bel me tijdens kantoortijden op 0610797061 of vul het contactformulier in: https://sexuoloog.nl/contact/