Ziekte heeft grote invloed op seksualiteit, intimiteit en de relatie
door Astrid Kremers · seksuoloog NVVS
Ik ben seksuoloog NVVS Astrid Kremers en in mijn praktijk zie ik het dagelijks. Ziekte heeft vaak een diepgaande invloed op seksualiteit, intimiteit en de relatie. Het proces start meestal met grote stress omdat er iets heftigs aan de hand is. Denk aan kanker, ongeval of ingrijpende operaties. Er kan doodsangst zijn en alles staat dan in het teken van overleven. In die fase is er logischerwijs weinig ruimte en aandacht voor seksualiteit.
Pas later, als het stof is neergedaald, merken veel mensen dat de ziekte die zij hebben of hadden grotere gevolgen heeft dan verwacht. Niet alleen fysiek maar ook emotioneel, relationeel en seksueel.
Samenvatting
- Bij een ernstige ziekte ligt de aandacht eerst vaak op overleven, behandeling en herstel. Het is heel begrijpelijk dat seksualiteit in die periode naar de achtergrond verdwijnt.
- Ziekte en medische behandelingen kunnen lichamelijke veranderingen veroorzaken die invloed hebben op seksualiteit, zoals erectieproblemen, minder vochtig worden, vermoeidheid of veranderingen in het uiterlijk.
- Ook je zelfbeeld en gevoel van aantrekkelijkheid kunnen veranderen. Dat kan invloed hebben op hoe je seksualiteit en intimiteit ervaart.
- Ziekte raakt niet alleen degene die ziek is of was. Ook de partner kan te maken krijgen met zorgen, machteloosheid, verdriet en veranderingen binnen de relatie.
- Teruggaan naar hoe seksualiteit vóór de ziekte was, is niet altijd mogelijk. De vraag ‘Wat past nu bij ons?’ kan helpen om nieuwe mogelijkheden te ontdekken.
- Intimiteit hoeft niet hetzelfde te blijven om waardevol te zijn. Samen onderzoeken wat prettig, haalbaar en verbindend voelt kan ruimte geven voor nieuwe vormen van seksualiteit en intimiteit.
- Hebben ziekte of lichamelijke veranderingen veel invloed op je seksualiteit, intimiteit of relatie? Een seksuoloog NVVS kan helpen om hierover in gesprek te gaan en samen te onderzoeken wat nu bij jou en eventueel je partner past.
Eerst overleven, later aandacht voor seksualiteit
In tijden van ziekte schakelt het lichaam over op een overlevingsstand. Dat is biologisch en menselijk. De focus ligt op behandelingen, afspraken in ziekenhuis, herstel en energie sparen. Seksualiteit verdwijnt vaak naar de achtergrond.
Wanneer de rust enigszins terugkeert, ontstaat er ruimte om te voelen wat er is veranderd en daarover te rouwen. Dan hoor ik vaak: het is niet meer zoals het was. Dat kan verdriet oproepen, verwarring en soms schaamte. Het vraagt moed om dat onder ogen te zien.
De impact van ziekte op seksualiteit en zelfbeeld
Ziekte en behandelingen kunnen grote impact hebben op het lichaam. Ik spreek bijvoorbeeld mannen die geen erectie meer kunnen krijgen of vasthouden. Ik ontmoet vrouwen die merken dat ze niet meer zo vochtig worden. En ook kan het uiterlijk veranderen door littekens, gewichtsschommelingen of vermoeidheid.
Dat raakt het gevoel van aantrekkelijkheid en eigenwaarde. Je kunt je anders voelen in je lichaam en ook anders naar je partner kijken. Soms ontstaat er afstand, juist terwijl de behoefte aan nabijheid groot is. Dat zijn delicate kwesties die veel vragen van beide partners.
Opnieuw ontdekken wat nu past binnen jullie intimiteit
Een belangrijk keerpunt is het besef dat teruggaan naar hoe het was niet altijd mogelijk is. Dat kan pijnlijk zijn en tegelijkertijd opent het de deur naar een andere vraag: wat past nu bij ons?
Samen opnieuw ontdekken wat mogelijk is vraagt tijd, mildheid en nieuwsgierigheid. Wat voelt nu goed? Wat kan er wel? Welke vormen van intimiteit geven verbinding en plezier, los van vaste verwachtingen? Soms zijn dat kleine aanpassingen en soms zijn het grote veranderingen.
Hierin staat seksuele autonomie centraal. Communiceren, sensitief afstemmen en doen wat nu goed voelt en haalbaar is staat hierbij centraal.
Ziekte beïnvloedt ook de partner en de relatie
Ziekte treft nooit één persoon alleen. Ook de partner maakt een intens proces door. Zorgen, machteloosheid en eigen verdriet kunnen naast elkaar bestaan. In mijn begeleiding heb ik aandacht voor degene die ziek is of was en zeker ook voor de partner, voor de relatie en voor de seksuele relatie.
Vanuit een wetenschappelijk onderbouwde visie weten we dat emotionele veiligheid, open communicatie en ruimte voor alle gevoelens bijdragen aan herstel van verbinding. Dat geldt ook wanneer seksualiteit verandert.
Hoop en perspectief bij veranderde seksualiteit
Ik wil je laten weten dat je niet de enige bent. Veel mensen worstelen hiermee en vaak in stilte. Tegelijkertijd zie ik in mijn praktijk hoeveel er mogelijk is wanneer er ruimte komt voor gesprek hierover.
Er is altijd licht aan het eind van de horizon. Intimiteit kan nieuwe vormen aannemen en vaak zelfs verdiepen. Deze ontdekkingsreis kan zelfs verrassend leuk zijn.
Mijn begeleiding bij seksualiteit, intimiteit en ziekte
Als seksuoloog NVVS bied ik begeleiding zonder wachttijd. Gesprekken kunnen eenvoudig online plaatsvinden, vanuit huis op je eigen stoel of bank en je bent ook van harte welkom in mijn praktijkruimte. Ik werk met respect voor jouw tempo, wensen en grenzen.
Wil je onderzoeken wat ziekte voor jou en jullie relatie betekent en hoe je opnieuw verbinding kunt ervaren? Maak dan een afspraak met mij. Je hoeft dit niet alleen te doen. Ik ben er voor je. Binnen kantoortijden ben ik eenvoudig telefonisch bereikbaar op 0610797061 of vul het contactformulier in. Ik werk altijd zonder wachtlijsten omdat ik weet hoe fijn en belangrijk dat is.
Veelgestelde vragen over ziekte, seksualiteit en intimiteit
Ja. Wanneer je ernstig ziek bent, ligt de aandacht vaak op behandelingen, ziekenhuisafspraken, herstel en het verdelen van je energie. Seksualiteit kan daardoor naar de achtergrond verdwijnen. Soms merk je pas later, wanneer er weer wat rust ontstaat, hoeveel invloed de ziekte op je seksualiteit heeft gehad.
Dat verschilt per persoon en per ziekte of behandeling. Er kunnen lichamelijke veranderingen ontstaan, zoals erectieproblemen, minder vochtig worden, vermoeidheid of veranderingen in het uiterlijk. Daarnaast kunnen emoties, onzekerheid, een veranderd zelfbeeld en veranderingen binnen de relatie invloed hebben op seksualiteit en intimiteit.
Littekens, gewichtsschommelingen, vermoeidheid of veranderingen in seksueel functioneren kunnen invloed hebben op hoe je naar je lichaam kijkt en hoe aantrekkelijk je je voelt. Het kan tijd kosten om je veranderde lichaam te leren kennen en opnieuw te ontdekken wat prettig voelt.
Dat is niet altijd mogelijk en hoeft ook niet het uitgangspunt te zijn. Het kan juist helpen om te onderzoeken: wat past nu bij mij en bij ons? Misschien zijn andere vormen van aanraking, intimiteit of seksualiteit prettiger of beter haalbaar geworden. Dat vraagt tijd, nieuwsgierigheid en ruimte om samen te ontdekken.
Probeer intimiteit breder te bekijken dan één bepaalde vorm van seks. Onderzoek samen welke aanrakingen en vormen van nabijheid nu prettig en haalbaar zijn. Daarbij staan communicatie, goed naar elkaar luisteren en respect voor wensen en grenzen centraal.
Ook voor de partner kan ziekte ingrijpend zijn. Zorgen, machteloosheid en verdriet kunnen samengaan met veranderingen in de rolverdeling en de seksuele relatie. Daarom is het belangrijk dat er niet alleen aandacht is voor degene die ziek is of was, maar ook voor de gevoelens en behoeften van de partner.
Ziekte kan veel veranderen binnen een relatie. Soms ontstaat er afstand terwijl beide partners juist behoefte hebben aan nabijheid. Open communiceren over wat er is veranderd, wat ieder mist en wat nu prettig voelt, kan helpen om elkaar opnieuw te vinden.
Ja. Een seksuoloog NVVS kan helpen om te onderzoeken welke invloed ziekte en de gevolgen daarvan hebben op je seksualiteit, intimiteit, zelfbeeld en relatie. Daarbij is er ruimte voor degene die ziek is of was én voor de partner. Samen kun je onderzoeken welke vormen van seksualiteit en verbinding nu prettig, haalbaar en passend zijn.
Meer lezen: