EFT relatietherapie en seksuologie bij seksuele problemen

Seksuele problemen ontstaan niet los van de relatie waarin ze plaatsvinden. In dit artikel beschrijf ik, mede op basis van ons wetenschappelijke artikel in het Tijdschrift voor Seksuologie, waarom kennis over EFT, hechting en relatiedynamiek belangrijk is binnen een seksuologische behandeling. Verschil in verlangen, erectieproblemen, orgasmeproblemen en andere seksuele klachten kunnen beïnvloed worden door de emotionele veiligheid en dynamiek binnen een relatie.

Onlangs verscheen in het wetenschappelijke Tijdschrift voor Seksuologie het artikel Belang van Emotionally Focused Therapy: Hoe kennis over hechting en relatiedynamiek een effectievere seksuologische behandeling ondersteunt, geschreven door Karin Wagenaar, Jolien Spoelstra en mij, Astrid Kremers.

In dit artikel beschrijven wij hoe seksuele problemen vaak ontstaan, voortduren of verergeren binnen de context van een relatie en hoe kennis over hechting en relatiedynamiek een belangrijke aanvulling kan zijn binnen de seksuologische behandeling.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat seksuele problemen automatisch wijzen op een slechte relatie. Ook liefdevolle partners kunnen vastlopen in patronen die onbedoeld invloed krijgen op intimiteit, seksualiteit en emotionele verbondenheid.

In mijn werk als seksuoloog NVVS zie ik dagelijks hoe belangrijk het is om seksuele problemen binnen een relatie niet los te zien van de context waarin ze plaatsvinden. Seksualiteit wordt beïnvloed door een samenspel van lichamelijke, psychische, relationele en contextuele factoren. Juist daarom vind ik het belangrijk dat mensen met seksuele problemen begeleiding kunnen krijgen van een seksuoloog die óók kennis heeft van relatiedynamiek en hechting.

Seksualiteit ontstaat binnen een relationele context

In het artikel beschrijven wij dat seksuele problemen vaak ingebed zijn in een relationele dynamiek. Partners reageren voortdurend op elkaar en kunnen onbedoeld terechtkomen in terugkerende interactiepatronen. Het gedrag van de een roept een reactie op bij de ander, waarna een wederzijdse dynamiek ontstaat. Binnen de EFT wordt dit ook wel een dans tussen partners genoemd. Die dynamiek kan seksuele problemen niet alleen in stand houden, maar soms ook versterken.

Wanneer iemand zich bijvoorbeeld afgewezen voelt, kan diegene juist meer toenadering gaan zoeken. De partner kan die toenadering vervolgens ervaren als druk, waardoor er juist meer afstand ontstaat. Hoe meer afstand er ontstaat, hoe onveiliger of eenzamer de ander zich kan voelen. Zo kunnen partners elkaar onbedoeld steeds verder kwijtraken, terwijl beiden eigenlijk verlangen naar verbinding.

In het artikel schrijven wij hierover:

“Deze circulariteit kan niet alleen de veroorzaker van seksuele problemen zijn, maar ook een in standhoudende factor of zelfs datgene waardoor de problematiek in de loop van de tijd verergert.”

Juist daarom kan een seksuologische behandeling effectiever worden wanneer er niet alleen aandacht is voor het seksuele probleem zelf, maar ook voor de onderliggende relatiedynamiek.

Wat is EFT relatietherapie?

Emotionally Focused Therapy is een wetenschappelijk onderbouwde vorm van relatietherapie, ontwikkeld door Sue Johnson. Binnen EFT staat emotionele verbondenheid centraal. Partners leren beter begrijpen welke emoties, behoeften en hechtingsangsten onder hun reacties schuilgaan.

Het doel is niet om schuldigen aan te wijzen, maar om inzicht te krijgen in de interactiepatronen tussen partners en de emotionele processen die daaronder liggen.

In het artikel beschrijven wij EFT als een behandelvorm die gericht is op het verbeteren van de emotionele responsiviteit tussen partners. Daarmee bedoelen we dat partners emotioneel beschikbaar voor elkaar zijn en op een open en empathische manier op elkaar reageren.

Hechting en seksualiteit

Een belangrijk onderdeel van het artikel gaat over hechting. De hechtingstheorie beschrijft hoe vroege ervaringen invloed kunnen hebben op de manier waarop mensen omgaan met nabijheid, afstand, veiligheid en afhankelijkheid in relaties. Die processen kunnen ook zichtbaar worden binnen seksualiteit.

In het artikel beschrijven wij bijvoorbeeld dat veilig gehechte volwassenen seksualiteit vaker ervaren als een bron van plezier en verbondenheid, terwijl onveilig gehechte volwassenen vaker seks gebruiken om bevestiging te zoeken of juist meer afstand ervaren binnen seksualiteit.

Daarbij gaat het niet om goed of fout, maar om begrijpelijke patronen die ontstaan in interactie met belangrijke anderen.

Wij schrijven hierover:

“Kennis over hechting kan dus niet alleen ingezet worden om een relatie te verbeteren en het beloop van seksuele klachten te beïnvloeden, maar kan ook rechtstreeks toegepast worden en richting geven aan een seksuologische behandeling.”

Dat sluit nauw aan bij hoe ik in mijn praktijk werk. Wanneer mensen bijvoorbeeld vastlopen in verschil in verlangen, erectieproblemen, orgasmeproblemen of andere seksuele klachten, kijk ik niet alleen naar het symptoom zelf, maar ook naar de bredere context waarin het probleem ontstaat en blijft bestaan.

Verschil in verlangen gaat vaak over meer dan seks

Een voorbeeld dat wij in het artikel uitwerken, is het verhaal van Tom en Imme. Zij lopen vast in een verschil in seksueel verlangen. Gedurende de behandeling wordt duidelijk dat hun seksuele dynamiek verbonden raakt met diepere emoties en hechtingsbehoeften.

Imme ervaart afwijzing en eenzaamheid wanneer Tom geen seks wil. Tom ervaart juist druk en trekt zich daardoor verder terug. Pas wanneer beiden inzicht krijgen in de onderliggende emoties en angsten, ontstaat er meer wederzijds begrip.

Dat soort patronen zie ik regelmatig terug in de praktijk. Mensen denken vaak dat verschil in verlangen alleen gaat over meer of minder seks willen.

Onder de oppervlakte spelen vaak diepere processen mee, zoals angst om afgewezen te worden, onzekerheid, moeite met emotionele nabijheid, spanning rondom verwachtingen of het gevoel tekort te schieten binnen de relatie. Wanneer partners die processen beter leren begrijpen, ontstaat er vaak meer rust, mildheid en emotionele veiligheid.

Het belang van integratie tussen relatietherapie en seksuologie

In het artikel pleiten wij voor meer integratie tussen seksuologie en relatietherapie. Seks en relaties beïnvloeden elkaar immers voortdurend. Een relatie kan invloed hebben op seksualiteit, maar seksuele ervaringen kunnen ook invloed hebben op de relatie. Positieve seksuele ervaringen kunnen de emotionele verbondenheid versterken, terwijl negatieve seksuele ervaringen juist afstand kunnen creëren.

Daarom schrijven wij:

“Integratie van sekstherapie en relatietherapie zou dan ook aan beide disciplines waardevolle toevoegingen kunnen leveren.”

Vanuit mijn visie als seksuoloog NVVS vind ik het belangrijk dat mensen met seksuele problemen geholpen worden vanuit een brede en wetenschappelijk onderbouwde blik op seksualiteit. Niet alleen aandacht voor lichamelijke factoren, maar ook voor emoties, hechting, communicatie en relatiedynamiek. Juist die combinatie kan helpend zijn bij duurzame verandering.

Hulp bij seksuele problemen en relatiedynamiek

Veel mensen lopen lang door met seksuele problemen voordat zij hulp zoeken. Soms omdat ze denken dat het erbij hoort, soms uit schaamte of omdat ze bang zijn dat er iets mis is met de relatie. Toch kunnen seksuele problemen vaak goed behandeld worden, zeker wanneer er zorgvuldig gekeken wordt naar alle factoren die invloed hebben op seksualiteit.

In mijn praktijk in Utrecht en Haarlem begeleid ik mensen met uiteenlopende seksuele problemen, zowel individueel als samen met hun partner. Daarbij maak ik onder andere gebruik van seksuologische kennis, hechtingstheorie en EFT.

Consulten zijn mogelijk:

• in Utrecht
• in Haarlem
• via beveiligd videobellen
• telefonisch

Wilt u meer lezen?

Lees ook:

• EFT en seksuologie
• Hoe werkt zin in seks en seksuele opwinding
• Wat zegt het over mijn relatie dat ons seksleven niet goed is
• Ik ga vreemd en kan er met niemand over praten
• Hoe kennis over hechting en relatiedynamiek een effectievere seksuologische behandeling ondersteunt – Tijdschrift voor Seksuologie (alleen te lezen voor abonnees)

Veelgestelde vragen over EFT, relaties en seksualiteit