Aanpassen: de sleutel tot veerkracht en een levendig seksleven
Aanpassen is geen zwakte, maar een vorm van wijsheid die vaak pas zichtbaar wordt wanneer het leven anders loopt dan verwacht. In mijn praktijk als seksuoloog NVVS zie ik, Astrid Kremers, dagelijks hoe mensen vastlopen doordat ze blijven vasthouden aan hoe het “zou moeten” zijn, terwijl hun werkelijkheid al veranderd is.
Tegelijk zie ik ook iets hoopvols: zodra er ruimte ontstaat om mee te bewegen met wat zich aandient, komt er vaak opluchting, meer rust in het hoofd en weer contact met verlangen. Ook als seksualiteit niet meer is zoals vroeger, kan er nog steeds veel wél.
Waarom aanpassen zo essentieel is
Het leven staat nooit stil. Je lichaam verandert, je energie wisselt, relaties ontwikkelen zich, en omstandigheden zijn voortdurend in beweging. Denk aan een drukke werkweek, een reorganisatie op je werk, zorgen om je gezondheid of die van een naaste, een verbouwing in huis, spanningen in de buurt, maatschappelijke onrust of simpelweg het weer dat invloed heeft op hoe je je voelt. Al deze factoren werken door in hoe je denkt, voelt en verbinding maakt, ook in seksualiteit.
Vanuit seksuologisch perspectief kijken we daarom altijd breder, volgens het bio-psycho-sociale model: wat speelt er in het lichaam, in je gedachten en gevoelens, én in je relatie en omstandigheden. Seksualiteit is geen losstaand onderdeel van het leven, maar beweegt mee met alles wat er speelt.
Wanneer je probeert vast te houden aan een vast script, terwijl de context veranderd is, ontstaat er spanning. Niet omdat er iets mis is met jou of dat je geen libido hebt, maar omdat je systeem iets anders nodig heeft dan wat je jezelf probeert op te leggen.
Waar het vaak vastloopt in seksualiteit
In mijn praktijk hoor ik regelmatig overtuigingen die onbewust voor druk zorgen. Bijvoorbeeld dat seks penetratie en orgasme moet bevatten, dat het spontaan moet ontstaan, dat het op een bepaald moment van de dag hoort plaats te vinden of dat het moet voelen zoals vroeger. Wanneer dat niet lukt, trekken mensen vaak de conclusie dat er iets mis is.
Wat er dan gebeurt, is dat hoofd, lichaam en relatie uit elkaar gaan lopen. Het hoofd probeert te sturen, het lichaam reageert met spanning of terugtrekking en binnen de relatie kan afstand ontstaan. Seksualiteit wordt dan iets wat moet, in plaats van iets wat mag ontstaan.
Juist op die momenten is aanpassen essentieel. Niet door jezelf te forceren, maar door opnieuw af te stemmen op wat er nu is, in plaats van wat er ooit was.
Afstemmen op wat er nu speelt
Aanpassen begint met stilstaan. Niet om alles te analyseren, maar om op te merken wat er in jou en om je heen gebeurt. Misschien ben je moe na een lange werkdag, zit je hoofd vol door zorgen of voel je spanning in je relatie. Misschien speelt er iets groters, zoals onzekerheid over de toekomst of maatschappelijke onrust die onbewust doorwerkt.
In plaats van daar overheen te stappen, helpt het om te onderzoeken wat op dit moment helpend is. Soms betekent dat vertragen, soms juist iets luchtigs of speels, en soms betekent het dat seksualiteit er even anders uitziet dan je gewend was.
Dat vraagt om flexibiliteit, om het vermogen om niet vast te blijven zitten in één vorm, maar om ruimte te maken voor variatie en verandering. Seksualiteit wordt dan minder een vast omlijnd doel en meer een ervaring die meebeweegt met de context.
Remmende en stimulerende factoren begrijpen
Seksualiteit ontstaat in een voortdurend samenspel van factoren die remmen en factoren die stimuleren. Stress, vermoeidheid, prestatiedruk, negatieve ervaringen of relationele spanning kunnen remmend werken. Tegelijk kunnen veiligheid, ontspanning, aandacht, nieuwsgierigheid en emotionele verbinding juist ruimte geven.
Wat hierin vaak wordt onderschat, is hoe sterk context meespeelt. Een drukke doordeweekse avond vraagt iets anders dan een ontspannen weekenddag. Een periode van ziekte of herstel vraagt iets anders dan een fase waarin er meer energie is. Wanneer je leert om die signalen serieus te nemen, ontstaat er meer afstemming en minder strijd.
Leven naar je innerlijke kompas
Aanpassen betekent niet dat je alles maar laat gebeuren of dat je jezelf verliest. Het betekent dat je blijft handelen vanuit wat voor jou belangrijk is, ook als de omstandigheden veranderen. Dat vraagt om contact met je waarden, met je innerlijke kompas.
In mijn werk zie ik dat wanneer mensen weer leren voelen wat voor hen goed voelt, er andere keuzes ontstaan. Minder gestuurd door verwachtingen of druk van buitenaf, maar meer gebaseerd op wat op dat moment passend is voor henzelf en hun relatie.
Dat geeft richting, ook als de uitkomst onzeker is. Want hoe iets zich ontwikkelt, hangt van veel factoren af. Maar hoe jij je verhoudt tot wat er gebeurt, daar heb je wel invloed op.
Wat er weer mogelijk wordt
Wanneer mensen stoppen met vechten tegen de realiteit en ruimte maken voor aanpassing, zie ik dat seksualiteit vaak op een andere manier weer tot leven komt. Soms zachter, soms langzamer, soms speelser, maar vaak ook meer verbonden.
De focus verschuift van presteren naar ervaren. Van moeten naar mogen. Van controle naar afstemming. Dankbaarheid speelt hierin een subtiele maar belangrijke rol. Niet als verplicht positief denken, maar als het vermogen om op te merken wat er wél is, hoe klein soms ook.
Tot slot
Aanpassen is een teken van veerkracht en psychologische flexibiliteit. Het vraagt moed om los te laten wat niet meer past en om je open te stellen voor wat zich nu aandient.
Loop je vast in je seksleven door stress, verandering of onzekerheid? In mijn praktijk kijk ik samen met jou naar het geheel: lichaam, gedachten en gevoelens én de context waarin je nu leeft. Zodat er weer ruimte ontstaat voor verbinding, ontspanning en seksualiteit die past bij wie je nu bent.
Je bent welkom voor een afspraak, zonder wachttijd en zonder verwijzing, in mijn praktijk in Utrecht of Haarlem, of via videobellen. Bel me op 0610797061 of vul het contactformulier in.
Meer lezen
Misschien ook interessant om te lezen?