Ik hou van mijn man maar wil geen seks. Wat moet ik doen?
“Ik hou van hem. Echt. Ik wil hem absoluut niet kwijt. Maar als hij seksuele toenadering zoekt, voel ik vooral spanning. Seksueel voel ik helemaal niets. Soms doe ik het toch maar. Voor hem. Voor onze relatie.”
Het is een van de meest voorkomende hulpvragen in mijn praktijk als seksuoloog NVVS. Veel vrouwen komen bij mij omdat hun partner meer behoefte heeft aan seks dan zijzelf.
Die vrouwen houden oprecht van hun partner. Ze voelen zich verbonden, waarderen hem als vader van hun kinderen, als maatje en als levenspartner. Tegelijkertijd ervaren zij weinig of geen behoefte aan seks. Dat zorgt vaak voor verwarring, schuldgevoelens en verdriet. Niet alleen bij henzelf, maar ook bij hun partner.
Liefde en seksueel verlangen zijn niet hetzelfde
Vaak ontstaat er een pijnlijke spagaat. Aan de ene kant is er liefde. Aan de andere kant is er weinig of geen behoefte aan seks. Ondertussen verlangt de partner wel naar seksuele intimiteit. De frustraties lopen op, gesprekken worden moeilijker en de spanning in huis neemt toe. De partner kan zich afgewezen voelen, terwijl de vrouw zich juist schuldig, tekortschietend of onder druk gezet voelt.
Hoewel ik in dit artikel schrijf over een vrouw die weinig behoefte aan seks ervaart en een man die meer behoefte heeft, kunnen de rollen ook andersom zijn. Regelmatig spreek ik vrouwen die juist meer behoefte hebben aan seks dan hun partner.
Ook binnen relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht kunnen vergelijkbare patronen ontstaan. Onder man kan daarom ook vriend of partner worden gelezen. De onderliggende dynamiek van verlangen, afwijzing, verbinding en verschil in behoeften is vaak opvallend vergelijkbaar.
Waarom heb ik geen zin in seks met mijn man?
De oorzaken kunnen sterk verschillen. Veel voorkomende redenen zijn stress, vermoeidheid, relatieproblemen, pijn bij het vrijen, negatieve seksuele ervaringen, overgangsklachten, gezondheidsproblemen, psychische klachten, medicatiegebruik, verschil in verlangen en een gebrek aan positieve seksuele ervaringen. Vaak spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol.
Veel vrouwen zeggen tegen mij: “Je doet wel meer dingen waar je niet zoveel zin in hebt.” Of: “Hij heeft ook zijn behoeften.” Of: “Ik wil hem niet teleurstellen.” Die gedachte is misschien best begrijpelijk. Vaak zit er liefde, loyaliteit en betrokkenheid achter. Niemand wil een partner pijn doen of afwijzen.
Toch zie ik in de praktijk dat deze strategie vaak averechts werkt. Mensen krijgen meestal behoefte aan iets wat prettig, veilig, verbindend, ontspannend of belonend voelt. Niet aan iets wat pijn doet en spanning oproept. En niet aan iets wat voelt als een verplichting.
Wanneer seks steeds vaker iets wordt wat je doet voor de ander, ontstaat er vaak ongemerkt een negatieve associatie met seksualiteit. Het lichaam leert als het ware dat seksuele toenadering mogelijk leidt tot spanning, druk, schuldgevoel of ongemak. Het is dan niet vreemd dat de behoefte aan seks verder afneemt. Sterker nog: het zou juist opmerkelijk zijn als die behoefte groter werd.
Geen behoefte aan seks heeft een verhaal
Veel vrouwen denken dat er iets mis met hen is. Dat ze “gewoon geen behoefte aan seks hebben, geen libido”. Maar in de seksuologie kijken we daar genuanceerder naar. Geen behoefte aan seks ontstaat bijna altijd binnen een bepaalde context. In deze relatie, in deze levensfase, met deze ervaringen en met deze stress.
Misschien waren er vroeger periodes waarin seks wel plezierig was. Misschien zijn er kinderen gekomen, minder quality time samen, slaapproblemen, gezondheidsklachten, relatieproblemen, werkstress, overgangsklachten, pijnklachten ontstaan.
De vraag is daarom niet: “Waarom heb ik geen behoefte aan seks?” Maar: “Wat maakt dat seks op dit moment onvoldoende aantrekkelijk, plezierig, veilig of belonend voelt?” Dat is een veel interessantere vraag. En gelukkig ook een vraag waar vaak iets mee te doen is.
Seksuele behoefte ontstaat zelden in een vacuüm. Mensen krijgen behoefte aan iets wat hen iets oplevert. Verbinding, plezier, ontspanning, opwinding, speelsheid, bevestiging, genot of nabijheid. Wanneer seks vooral voelt als een verplichting, een bron van spanning of een manier om problemen te voorkomen, wordt het moeilijker om gemotiveerd te raken.
Het rem- en gaspedaal van seksuele opwinding
Om dit beter te begrijpen maak ik in mijn praktijk vaak gebruik van het Dual Control Model of Sexual Response, ook wel bekend als het rem- en gaspedaalmodel. Iedereen heeft factoren die seksuele opwinding stimuleren. En iedereen heeft factoren die seksuele opwinding remmen.
De stimulerende factoren vormen als het ware het gaspedaal. Denk bijvoorbeeld aan emotionele verbinding, aandacht, ontspanning, plezier, verlangen, erotiek, veiligheid en positieve seksuele ervaringen.
Daarnaast zijn er remmende factoren. Denk aan stress, vermoeidheid, conflicten, pijn, prestatiedruk, negatieve ervaringen, zorgen over het lichaam, angst om te falen of gevoelens van afwijzing.
Wanneer de remmende factoren langdurig sterker zijn dan de stimulerende factoren, neemt de kans af dat behoefte aan seks ontstaat. Dat betekent niet dat iemand kapot is. Het betekent meestal dat het systeem logisch reageert op omstandigheden.
Zin in seks ontstaat niet spontaan
Veel vrouwen denken dat seksuele behoefte zou moeten beginnen met een spontaan gevoel van zin. Alsof er eerst een sterke innerlijke behoefte aanwezig moet zijn voordat seksualiteit prettig kan zijn. Wanneer dat gevoel uitblijft, ontstaat al snel de conclusie dat er iets mis is. Met henzelf, met hun relatie of met hun seksualiteit.
De werkelijkheid is vaak genuanceerder. Bij veel vrouwen ontstaat seksuele behoefte niet vóór een seksuele ervaring, maar juist tijdens een prettige seksuele ervaring. Dat wordt ook wel responsief verlangen genoemd.
Er is dan niet direct een gevoel van zin, maar wel voldoende openheid, nieuwsgierigheid of bereidheid om contact te maken. Pas wanneer het lichaam ontspant, er verbinding wordt ervaren en de seksuele prikkels als prettig worden beleefd, kan behoefte aan meer ontstaan.
Dat betekent niet dat je jezelf moet dwingen of over je grenzen heen moet gaan. Integendeel. Responsief verlangen kan alleen ontstaan wanneer een situatie veilig, gewenst en prettig genoeg voelt. Wanneer er sprake is van druk, pijn, angst, conflicten, vermoeidheid of het gevoel dat je iets moet, trapt het lichaam vaak juist op de rem.
Wat als seks pijn doet?
Bij veel vrouwen speelt naast het gebrek aan behoefte ook pijn bij het vrijen een rol. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Vaak spelen bekkenbodemspanning, stress, relatieproblemen, veranderingen van de vulva of vagina en onvoldoende seksuele opwinding een rol. Soms spelen hormonale veranderingen, een bevalling, medische aandoeningen of eerdere negatieve ervaringen mee.
Wat de oorzaak ook is: pijn heeft invloed op seksuele behoefte. Dat is niet vreemd. Wie verlangt er naar iets waarvan het lichaam heeft geleerd dat het pijn, spanning of teleurstelling kan opleveren? Wie kijkt uit naar iets waarvan het lichaam heeft geleerd dat het ongemak veroorzaakt?
Toch proberen veel vrouwen door te zetten. Ze hopen dat het vanzelf beter wordt. Ze willen hun partner niet teleurstellen. Of ze zijn bang voor de gevolgen als er geen seks meer is. Daardoor kan een vicieuze cirkel ontstaan. Pijn leidt tot spanning. Spanning leidt tot aanspanning van de bekkenbodem. Die spanning vergroot vervolgens weer de kans op pijn. Na verloop van tijd ontstaat vaak meer vermijding, meer spanning en minder behoefte. Juist daarom is het zo belangrijk om pijn serieus te nemen.
“Maar mijn partner heeft toch ook behoeften?”
Dat is een vraag die ik regelmatig hoor. En het antwoord is: ja. Ook de partner die meer behoefte heeft aan seks kan zich verdrietig, eenzaam, afgewezen of gefrustreerd voelen. Veel mannen zeggen dingen als: “Je bent toch mijn vrouw?” of “Ik wil geen broer-zus-relatie.” Of “Als je van mij houdt, waarom wil je dan geen seks?”
Onder deze uitspraken zit vaak meer kwetsbaarheid dan mensen denken. Vaak gaat het over behoefte aan verbinding, bevestiging, verlangen en nabijheid. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat liefde en seksuele behoefte niet hetzelfde zijn.
Een vrouw kan intens veel van haar partner houden en toch weinig behoefte aan seks ervaren. Juist dat maakt deze situatie vaak zo pijnlijk. Het probleem is dan niet een gebrek aan liefde maar een gebrek aan seksueel verlangen binnen deze relatie op dit moment. En juist omdat het over deze relatie op dit moment gaat, is verandering vaak mogelijk. Het betekent dat er factoren zijn waardoor de remmende krachten op dit moment sterker zijn dan de stimulerende krachten.
Ook voor partners die meer behoefte hebben aan seks kan de huidige situatie pijnlijk zijn. Veel van hen verlangen niet alleen naar seks, maar ook naar bevestiging, aantrekkingskracht, intimiteit en verbinding. Ze missen het erotisch spel en het gevoel van be-wanted.
Van huwelijkse plicht naar wederzijds plezier
Sommige vrouwen voelen zich verantwoordelijk voor de seksuele behoeften van hun partner. Alsof zij tekortschieten wanneer zij geen seks willen. Dat idee heeft diepe historische wortels.
Lange tijd werd binnen huwelijken gedacht in termen van een huwelijkse plicht. Seks werd gezien als iets wat echtgenoten elkaar verschuldigd waren. Pas in 1991 werd verkrachting binnen het huwelijk in Nederland strafbaar gesteld. Dat laat zien hoe lang het idee heeft bestaan dat seksuele beschikbaarheid binnen een relatie vanzelfsprekend zou zijn.
Gelukkig kijken we daar tegenwoordig anders naar. Goede seks ontstaat niet vanuit plicht, niet vanuit druk en niet vanuit schuldgevoel. Maar vanuit vrijwilligheid, sensitieve afstemming, respect en wederzijds verlangen om samen iets prettigs te beleven.
Dat betekent niet dat de behoeften van een partner onbelangrijk zijn. Integendeel. Binnen een relatie verdienen beide partners aandacht en begrip. En seksuele autonomie blijft bestaan, ook binnen een liefdevolle relatie. Niemand is verplicht om seks te hebben. Tegelijkertijd hebben beide partners er belang bij om samen nieuwsgierig te onderzoeken hoe intimiteit, verbinding en seksualiteit weer een plek kunnen krijgen die voor beiden goed voelt.
Angst voor vreemdgaan
Een onderwerp waar veel vrouwen zich voor schamen, is de angst dat hun partner uiteindelijk ergens anders gaat zoeken wat hij thuis mist. Soms zeggen vrouwen mij: “Ik ben bang dat hij vreemdgaat als ik geen seks heb.”
Dat is een begrijpelijke angst. Maar wanneer seks vooral wordt ingezet om ruzie, verlating of vreemdgaan te voorkomen, verandert de betekenis van seksualiteit.
Dan wordt seks een middel om problemen te voorkomen. Niet iets waar ruimte is voor nieuwsgierigheid, plezier, ontspanning of verbinding. Dat maakt het vaak moeilijker om weer behoefte aan seks te ervaren.
ADHD, afwijzingsgevoeligheid en frustratie
Bij sommige stellen speelt ADHD een rol. Sommige mensen met ADHD zijn gevoeliger voor afwijzing. Een afgewezen seksuele toenadering kan dan veel harder binnenkomen dan de partner beseft.
Daarnaast kan een lage frustratietolerantie ervoor zorgen dat teleurstellingen sneller leiden tot boosheid, verdriet of spanningen. Voor de partner die weinig behoefte ervaart kan dat de druk verder vergroten.
En hoe groter de druk wordt, hoe moeilijker het meestal wordt om spontaan open te staan voor seksualiteit. Daardoor ontstaat vaak een patroon waarin beide partners zich steeds minder begrepen voelen, terwijl ze juist allebei verlangen naar meer verbinding.
Wat als ik a-seksueel ben?
Soms vragen vrouwen zich af of zij misschien a-seksueel zijn. A-seksualiteit betekent dat iemand geen seksuele aantrekkingskracht ervaart naar anderen. Dat is geen stoornis en hoeft niet behandeld te worden.
Tegelijkertijd zie ik dat mensen zichzelf soms ten onrechte als a-seksueel beschouwen omdat zij binnen hun huidige relatie al lange tijd geen behoefte meer ervaren. Dat is niet hetzelfde als a-seksualiteit.
Wanneer er vroeger wel behoefte was aan seks of wanneer de behoefte afhankelijk blijkt van omstandigheden, relatiekwaliteit, stress, pijn of andere factoren, is er vaak iets anders aan de hand dan a-seksualiteit. Daarom is het belangrijk om zorgvuldig te onderzoeken wat er precies speelt.
Er zijn meer oplossingen dan mensen denken
Veel stellen melden zich pas aan wanneer zij het gevoel hebben dat er nog maar twee opties over zijn. Doorgaan met seks die niet prettig voelt of accepteren dat de relatie steeds verder onder druk komt te staan. Sommigen denken zelfs aan uit elkaar gaan.
Mijn ervaring is dat er op dat moment vaak nog veel meer mogelijkheden zijn dan mensen denken. Samen kunnen we onderzoeken welke remmende factoren een rol spelen. Welke stimulerende factoren ontbreken. Welke patronen tussen partners zijn ontstaan. Hoe pijnklachten behandeld kunnen worden. Hoe de communicatie verbeterd kan worden. Hoe seksualiteit weer veiliger, prettiger en aantrekkelijker kan worden voor beide partners.
Dat vraagt vaak tijd, aandacht en moeite. Maar meestal blijken er meer mogelijkheden te zijn dan stellen vooraf verwachten.
Er is hoop
Na jaren werkzaam te zijn als seksuoloog NVVS kan ik zeggen dat dit een van de meest voorkomende hulpvragen is die ik tegenkom. Gelukkig zie ik ook regelmatig dat stellen weer beweging krijgen in een situatie die jarenlang vast leek te zitten.
Niet omdat er een simpele oplossing bestaat. Maar omdat geen behoefte aan seks meestal een verhaal heeft. En wanneer dat verhaal beter wordt begrepen, ontstaat er vaak ruimte voor verandering. Uit elkaar gaan of jarenlang seks hebben die pijn doet zijn zelden de enige opties. Juist wanneer stellen denken dat er geen mogelijkheden meer zijn, blijkt er vaak nog verrassend veel winst te behalen.
Misschien is mijn belangrijkste boodschap wel dat geen behoefte aan seks meestal geen eindstation is maar informatie. Het vertelt iets over jouw lichaam, jullie relatie, jouw ervaringen en jouw omstandigheden. Wanneer je daar met nieuwsgierigheid naar leert kijken in plaats van met zelfkritiek, ontstaat vaak ruimte voor nieuwe mogelijkheden.
Herken je jezelf in dit verhaal? Blijf er dan niet te lang alleen mee rondlopen. Samen kunnen we onderzoeken wat er speelt en welke stappen kunnen helpen om weer meer verbinding, plezier en ontspanning te ervaren in jullie relatie en seksualiteit. Maak gerust nu een afspraak, geen wachtlijst en snelle reactie.
Veelgestelde vragen over geen zin in seks met je partner
Ja. Dit is een van de meest voorkomende hulpvragen in mijn praktijk als seksuoloog NVVS. Liefde en seksuele behoefte zijn niet hetzelfde. Veel vrouwen houden veel van hun partner, maar ervaren door stress, pijnklachten, relatieproblemen, vermoeidheid, hormonale veranderingen of andere factoren weinig behoefte aan seks.
Nee. Het ontbreken van seksuele behoefte betekent niet automatisch dat de liefde verdwenen is. Vaak zegt het meer over de omstandigheden, de relatie, het lichaam of de ervaringen van dit moment dan over de liefde voor een partner.
Dat komt regelmatig voor. Seksuele behoefte wordt beïnvloed door veel factoren. Alleen masturberen vraagt vaak minder afstemming, minder verwachtingen en minder rekening houden met een partner. Daardoor kunnen de remmende factoren anders zijn dan tijdens seks met een partner.
Pijn bij het vrijen is nooit iets waar je zomaar mee hoeft door te lopen. Pijn kan verschillende oorzaken hebben, zoals verhoogde bekkenbodemspanning, hormonale veranderingen of andere lichamelijke en psychologische factoren. Hoe langer seks pijn doet, hoe groter de kans dat spanning en vermijding toenemen. Het is verstandig om hulp te zoeken.
Dat hangt af van de situatie. Veel mensen kiezen er af en toe bewust voor om seksuele intimiteit te hebben terwijl de behoefte nog niet direct aanwezig is. Dat is iets anders dan structureel seks hebben vanuit druk, schuldgevoel of angst om een partner kwijt te raken. Wanneer seks regelmatig als een verplichting voelt of pijn doet, leidt dat vaak tot meer tegenzin op de lange termijn.
Achter zo’n uitspraak zitten vaak gevoelens van verdriet, afwijzing, onzekerheid of een verlangen naar verbinding. Tegelijkertijd is niemand verplicht om seks te hebben binnen een relatie of huwelijk. Goede seksualiteit ontstaat vanuit vrijwilligheid, wederzijdse afstemming en respect voor elkaars grenzen.
Veel mensen gebruiken deze uitdrukking om aan te geven dat zij seksualiteit zien als een belangrijk onderdeel van een liefdesrelatie. Vaak gaat het niet alleen over seks, maar ook over verlangen, aantrekkingskracht, bevestiging en emotionele verbinding.
Ja. Verschil in verlangen komt in alle relaties voor, ook in liefdevolle relaties. Het probleem is meestal niet dat er verschil bestaat, maar hoe partners ermee omgaan. Open communicatie en begrip voor elkaars ervaringen zijn vaak belangrijker dan exact dezelfde behoefte hebben.
Niet altijd. A-seksualiteit betekent dat iemand geen seksuele aantrekkingskracht ervaart naar anderen. Veel mensen die tijdelijk of binnen een specifieke relatie weinig behoefte ervaren, zijn niet a-seksueel. Daarom is het belangrijk om te onderzoeken wat de oorzaak is van de verminderde behoefte.
Ja. Veel vrouwen vertellen dat zij bang zijn hun partner kwijt te raken of bang zijn dat hun partner vreemdgaat wanneer zij geen seks hebben. Die angst kan ervoor zorgen dat mensen over hun eigen grenzen heen gaan. Op de lange termijn leidt dat vaak juist tot meer spanning en minder plezier in seksualiteit.
Wanneer seksuele problemen langer aanhouden, leiden tot spanningen in de relatie, pijn veroorzaken of veel verdriet geven, kan seksuologische hulp van een seksuoloog NVVS zinvol zijn. Hoe eerder er naar de onderliggende factoren wordt gekeken, hoe groter vaak de kans op verbetering.
Ja. Verschil in verlangen is een van de meest voorkomende onderwerpen binnen de seksuologie. De behandeling richt zich niet op het forceren van seksuele behoefte, maar op het begrijpen van de factoren die seksuele behoefte stimuleren of juist remmen. In veel situaties is er meer winst te behalen dan mensen vooraf denken.
Nee, niet automatisch. Veel stellen denken dat zij moeten kiezen tussen seks hebben tegen hun zin of uit elkaar gaan. In de praktijk blijken er vaak veel meer mogelijkheden te zijn. Door beter te begrijpen welke factoren een rol spelen en samen te zoeken naar oplossingen, ontstaat er regelmatig weer ruimte voor verbinding, intimiteit en seksualiteit die voor beide partners prettig voelt.
Dat verschilt per stel. Sommige stellen ervaren weinig of geen seks niet als een probleem. Voor andere stellen is seksualiteit een belangrijk onderdeel van verbinding en relatiegeluk. Het gaat uiteindelijk niet om wat normaal is, maar om wat voor beide partners goed voelt.
Ja. Ook wanneer problemen al jarenlang bestaan, is er vaak nog winst te behalen. Juist wanneer de onderliggende factoren beter worden begrepen, ontstaan er vaak nieuwe mogelijkheden.
Verder lezen
Misschien ook interessant om te lezen?