Laten we het omdraaien: geen zin in seks als signaal
Geen zin in seks voelt voor veel mensen als iets dat opgelost moet worden. Alsof er iets kapot is, of alsof jij of jullie tekortschieten, of er iets mis is met jou. In mijn praktijk als seksuoloog NVVS zie ik, Astrid Kremers, hoe snel die gedachte kan leiden tot druk, spanning en afstand.
Toch kan het ook anders. Geen zin in seks hoef je niet te zien als een probleem, maar als informatie. Een signaal van je lichaam dat jou ergens op wil wijzen. Jouw lichaam als bron van informatie.
Dit artikel draait de vraag om. Niet: hoe krijg ik weer zin in seks? Wel: wat wil mijn lichaam mij vertellen? En als je een partner hebt: wat wil het ‘geen zin in seks’ van mijn partner mij vertellen?
Van fixen naar begrijpen
Wanneer je geen zin hebt, is het logisch dat je wilt dat het anders wordt. Zeker als je partner wel behoefte heeft, of als jij zelf verlangt naar meer intimiteit. Het kan verdrietig zijn, verwarrend en soms ook eenzaam.
Toch zie ik dat fixen vaak juist extra druk geeft. Als seks krijgen een project wordt, ontstaat er een meetlat. Hoe vaak? Hoe snel? Hoe goed? En ondertussen raakt de kern uit beeld: wat is er eigenlijk aan de hand?
Begrijpen vraagt om vertragen. Even niet zoeken naar de juiste truc of methode. Eerst luisteren en voelen. En eerlijk durven kijken naar de context van jouw leven en jullie relatie.
Rempedaal en gaspedaal
Zin in seks en opwinding komen zelden uit het niets. Ze ontstaan in een samenspel van remmende en stimulerende factoren. Je kunt dat zien als een rempedaal en een gaspedaal.
Het rempedaal reageert op alles wat onveilig, onprettig, stressvol of bedreigend voelt. Het gaspedaal reageert op wat uitnodigt, prikkelt en fijn is. Bij iedereen werken die pedalen anders. En ze reageren ook anders per levensfase en zelfs per moment. En bij de ene sekspartner is het weer anders dan bij de andere sekspartner.
Als je geen zin hebt, is het vaak niet omdat het gaspedaal verdwenen is. Vaker staat de rem gewoon stevig ingedrukt. Niet expres en vaak niet bewust, maar omdat je systeem iets signaleert.
De verwachting dat seks niet belonend zal zijn
Een belangrijke oorzaak van geen zin in seks is de verwachting dat seks niet fijn zal zijn. Als je lichaam zich herinnert of vermoedt dat het toch geen orgasme wordt, dat je faalt, dat het saai is, dat je je niet echt verbonden voelt of dat het pijn gaat doen, dan is het logisch dat er weinig enthousiasme ontstaat.
Het gaat dan niet alleen om wat er gebeurt, maar ook om wat je verwacht dat er gaat gebeuren. Je lichaam anticipeert en remt al voordat je begonnen bent. Dat is geen aanstellerij, dat is conditionering.
Ook het gevoel wie A zegt moet B zeggen kan veel kapotmaken. Als knuffelen, zoenen of samen in bed liggen meteen voelt als een verplichting richting seks, verdwijnt de ontspanning en speelsheid. En dan haakt het lichaam af.
Weinig seksuele prikkels
Zin in seks heeft voeding nodig. Niet omdat je iets moet opwekken, maar omdat het gaspedaal prikkels nodig heeft. In langdurige relaties kan het leven vol raken met werk, kinderen, zorgen en routine. Erotiek krijgt dan weinig ruimte.
Soms zijn er simpelweg weinig seksuele prikkels. Weinig speelsheid, weinig flirten, weinig gevoel van levendigheid, weinig aanraking zonder doel, weinig fantasie en weinig kwaliteitstijd samen. Dan blijft het systeem op neutraal. Niet omdat je stuk bent, maar omdat er weinig (seksuele) prikkels zijn.
Dit is ook relevant als je geen partner hebt. Als intimiteit en erotiek geen plek hebben in je leven, kan het zijn dat je lichaam daar rustig van wordt. Of juist dat je merkt dat je iets mist. Beide zijn waardevolle signalen om naar te luisteren.
Stress, zorgen en een vol hoofd
Een vol hoofd is een van de meest voorkomende oorzaken van geen zin in seks. Als je systeem de hele dag aan staat, is het moeilijk om te zakken in gevoel. Zin in seks gedijt goed bij ruimte en ontspanning.
Zorgtaken wegen vaak zwaar. Mantelzorg, ouderschap, emotionele zorg voor anderen of altijd emotioneel beschikbaar en empathisch zijn. Het lichaam kan dan heel logisch zeggen: ik kan even niet. Dat is geen afwijzing van je partner, maar een signaal van emotionele overbelasting.
En soms is het leven ook gewoon wat vlak geworden. Niet dramatisch, maar minder sprankelend. Dan kan seks voelen als nog iets erbij, in plaats van iets dat energie geeft. Ook dat is informatie.
Pijn, angst en vermijding
Als vrijen pijn doet of eerder pijn deed, kan het lichaam gaan vermijden. Dat is logisch. Je lichaam heeft een geheugen. Zelfs als je hoofd zegt dat het goed komt, kan je lijf zeggen liever niet.
Daarbij komt faalangst en prestatiedruk. Ik zie regelmatig dat mensen, vooral mannen, bang zijn geen erectie te krijgen of te houden. Dan wordt seks een test. En angst is een krachtige rem. Vermijding kan dan voelen als de veiligste optie.
Ook vrouwen kunnen prestatiedruk voelen. Moeten genieten. Moeten ontspannen. Moeten klaar kunnen komen. Als er een moeten in komt, verdwijnt het speelse en gaat het lichaam op slot.
Jouw levensverhaal speelt mee
Zin in seks staat nooit los van je levensverhaal. Alles wat je hebt meegemaakt kan invloed hebben op hoe jouw lichaam reageert op intimiteit en seksualiteit. Eigenlijk begint dat al heel vroeg. Vanaf het moment dat je groeit in de baarmoeder tot aan waar je nu bent.
De manier waarop je ouders of verzorgers veiligheid boden, hoe je leerde omgaan met nabijheid, welke boodschappen je meekreeg over seksualiteit en hoe er thuis over gevoelens werd gesproken, vormen allemaal lagen in je systeem. Ook traumatische (seksuele) ervaringen van onveiligheid, schaamte of verwarring kunnen een rem achterlaten.
Daarnaast spelen relatiekwetsuren een rol. Gebeurtenissen in je relatie die pijn hebben gedaan, zoals afstand, ontrouw, kritiek of langdurige spanningen, kunnen nog steeds doorwerken in je lichaam. Soms lijkt het alsof het verleden voorbij is, maar je lijf onthoudt. Geen zin in seks kan dan een manier zijn waarop je lichaam vraagt om erkenning, herstel en veiligheid.
Het verschil tussen geen zin en a-seksualiteit
Geen zin in seks is iets anders dan a-seksualiteit. Geen zin kan voortkomen uit stress, pijn, relatieproblemen, verwachtingen of gebrek aan prikkels. Het kan veranderen door omstandigheden en kan per periode verschillen.
A-seksualiteit is een seksuele oriëntatie waarbij iemand weinig of geen seksuele aantrekking ervaart. Voor veel mensen is dat geen klacht, maar een manier van zijn. Soms is het juist opluchtend om dat te herkennen, omdat het de druk wegneemt dat het anders zou moeten.
Het helpt om dit onderscheid serieus te nemen. Niet alles hoeft opgelost te worden. Soms gaat het om begrijpen en erkennen.
Actief luisteren naar je partner
Als je partner geen zin in seks heeft, is de verleiding groot om te zoeken naar oplossingen. Meer initiatief nemen, vaker beginnen, praten over frequentie. Maar dat kan juist meer druk geven.
Wat vaak beter werkt is actief luisteren. Niet luisteren om te reageren, maar luisteren om te begrijpen. Vragen stellen die dieper gaan dan ja of nee. Doorvragen zonder meteen met een mening of oplossing te komen.
Wat speelt er? Wat geeft spanning? Waar verlang je naar buiten seks? Wanneer voel je je het meest jezelf? Wat maakt dat je lichaam nu op de rem staat? Wat raakt je? Wat mis je? Hoe gaat het écht met je? Ik luister naar je. Vertel eens meer.
Luister met niet als doel om direct iets te veranderen, maar om werkelijk te weten wat er in je partner leeft.
Goed luisteren naar jezelf
Oprechte nieuwsgierigheid geldt ook voor jezelf. Ook als je een partner hebt. Want geen zin kan informatie zijn over grenzen, moeheid, verdriet, pijn, eenzaamheid, saaiheid, onzekerheid of gemis aan betekenis.
Veel mensen zijn gewend over de signalen die hun lichaam geeft heen te stappen. Nog even doorgaan. Niet zeuren. Je best doen. Maar seksualiteit is juist een plek waar dat niet werkt. Daar kom je jezelf tegen.
Luisteren naar jezelf is niet hetzelfde als analyseren tot je het helemaal snapt. Het is ruimte maken en erbij blijven. Je afvragen: wat gebeurt er in mij? Wat voel ik eigenlijk? Wat heb ik nodig?
Een ander gesprek over relatie en seks
Wanneer je geen zin in seks niet meteen hoeft te fixen, ontstaat er een ander gesprek. Een zachter gesprek. Met meer respect voor tempo, wensen, grenzen, relatie, seksuele prikkels, levensverhaal en context.
Dat gesprek gaat minder over moeten en meer over betekenis. Minder over presteren en meer over verbinding. Minder over het einddoel en meer over wat er onderweg gebeurt.
En dat is vaak precies wat het lichaam nodig heeft. Geen truc, maar aandachtig gezien en gehoord worden.
In gesprek met een mens die echt luistert
Soms lukt het niet om dit gesprek samen te voeren. Of je blijft rondjes draaien in dezelfde patronen. Dan kan het ontzettend helpend zijn om met een seksuoloog NVVS te praten die niet met standaard oplossingen komt, maar met oprechte interesse luistert naar jouw persoonlijke verhaal.
In mijn praktijk onderzoek ik samen met jou of jullie wat er werkelijk aan de hand is. Met aandacht voor jouw lichaam, jouw relatie, jouw geschiedenis en jouw context. Zonder oordeel en zonder druk. Een consult kan via bellen, videobellen of in mijn praktijkruimte in Utrecht en Haarlem. Er is geen wachtlijst.