60 plus en seks: tijd om het taboe los te laten
Net las ik een artikel in de Telegraaf van lifestyle journalist Babette Wieringa over de collectieve verbazing dat 60 plussers een bruisend seksleven hebben. Alsof intimiteit een houdbaarheidsdatum heeft. In dat stuk wordt genoemd dat ongeveer 70 procent van de 60 plussers seksueel actief is en benoemt ze de alliteratie ‘Silver & Sexy’. Uit onderzoek van expertisecentrum Rutgers blijkt ook dat meeste mensen van 60 jaar en ouder seksueel actief zijn.
Ik ben seksuoloog NVVS Astrid Kremers en ik herken die verbazing. Niet omdat het zo uitzonderlijk is dat 60 plussers vrijen, maar omdat we als samenleving nog vaak doen alsof seksualiteit vooral iets is voor jonge mensen. Terwijl ik in mijn praktijk juist zie dat dit een fase kan zijn waarin seksualiteit kan bloeien. En ja, ook een fase waarin nieuwe hobbels normaal zijn. Laten we dit onderwerp eens bekijken.

Samenvatting
- Seksualiteit heeft geen houdbaarheidsdatum: ook na je zestigste kunnen seks, intimiteit en verlangen een waardevolle rol blijven spelen.
- Na je zestigste ontstaat soms juist meer ruimte voor intimiteit, bijvoorbeeld doordat kinderen niet meer thuis wonen, werk is gestopt en er meer rust en privacy is.
- Verlangen en opwinding worden beïnvloed door stimulerende én remmende factoren, zoals ontspanning, aanraking en veiligheid tegenover stress, pijn, vermoeidheid of prestatiedruk.
- Er bestaat geen norm voor hoeveel seks je zou moeten hebben. Veel seks, weinig seks of geen seks kan allemaal passend zijn.
- Lichamelijke veranderingen, ziekte, medicatie, onzekerheid of veranderingen binnen een relatie kunnen invloed hebben op seksualiteit.
- Problemen zoals erectieproblemen, pijn bij het vrijen, verschil in verlangen en moeite met opwinding of orgasme kunnen ook na je zestigste voorkomen.
- Als seksuele problemen of zorgen je bezighouden, kan praten met een seksuoloog NVVS helpen om te onderzoeken wat er speelt en wat bij jou of jullie past.
De fase zonder thuiswonende kinderen: ruimte!
Veel mensen ervaren een duidelijke verschuiving als er geen thuiswonende kinderen meer zijn. Er is vaker tijd, ruimte, privacy, geld en vaak ook meer zelfvertrouwen. De zorgstand kan wat meer uit. De agenda wordt minder door anderen bepaald.
Dat kan maken dat verlangen en zin in intimiteit weer makkelijker op gang komen. Het is niet dat er dan altijd automatisch veel seks is, maar de omstandigheden zijn vaak gunstiger. En dat is logisch.
De fase met kinderen thuis: vaak weinig ruimte
Daartegenover staat de periode met kleine kinderen, pubers of studerende kinderen in huis. Die fase is voor veel mensen pittig. Niet omdat je relatie niet goed is, maar omdat er veel remmende factoren zijn: vermoeidheid, stress, weinig privacy, volle hoofden, mentale belasting, onrustige nachten, hormonale veranderingen, een lichaam dat herstelt, een huis dat nooit echt stil en vaak rommelig is.
Als seks in die jaren minder wordt of meer gepland moet worden, betekent dat niet dat er iets mis is. Het betekent vaak dat je systeem heel begrijpelijk reageert op de context. Dit is een normale reactie op de situatie die er dan is.
Remmende en stimulerende factoren
In mijn artikel over rempedaal en gaspedaal leg ik uit dat opwinding niet alleen gaat over zin hebben, maar ook over wat jouw systeem aan of uit zet. Je kunt het zien als twee pedalen:
- Het gaspedaal reageert op alles wat jou stimuleert: aanraking, nabijheid, speelsheid, fantasie, je veilig voelen, tijd, rust.
- Het rempedaal reageert op alles wat jou afremt: stress, prestatiedruk, ruzie, pijn, schaamte, vermoeidheid, stress, angst om te falen, geen privacy, eerdere negatieve ervaringen.
Het helpt vaak enorm als je niet alleen zoekt naar seksuele prikkels, maar ook kijkt naar de omstandigheden: wat staat er op mijn rem. Want een klein beetje rem kan al genoeg zijn om opwinding te blokkeren, ook als je de ander aantrekkelijk vindt.
Wil je dat mechanisme beter begrijpen en er praktisch mee aan de slag. Lees dan: https://sexuoloog.nl/wp-content/uploads/2025/11/rem-en-gas-Astrid-Kremers.pdf
60 plus seks: genieten en problemen zijn óók normaal
Het is gelukkig heel normaal dat veel 60 plussers genieten van seks. Dat kan teder, speels, intiem, ondeugend, rustig of juist avontuurlijk zijn. Sommige mensen gaan experimenteren met dingen die ze eerder nooit deden. Alleen, samen of soms met anderen. Daar hoef je je niet voor te schamen. Nieuwsgierigheid en jezelf nieuwe ervaringen gunnen hoort bij mens zijn.
Tegelijk is het óók normaal als seks dan minder wordt of zelfs stilvalt. Omdat je alleen bent. Omdat je lichaam verandert. Omdat jij ziek bent of je partner ziek is. Omdat je minder zin hebt. Omdat het leven een andere focus heeft. Er is geen norm waar jij aan moet voldoen. Ieder mens en ieder moment is anders.
En ja, in deze groep komen natuurlijk ook seksuele problemen voor, heel gewone, heel menselijke problemen zoals:
- erectieproblemen
- pijn bij het vrijen
- verschil in verlangen
- moeite met opwinding en orgasme
- onzekerheid over het lichaam
- spanning, angst en vermijding
- gemis van sekspartner
- etcetera
Je hoeft deze problemen niet onder het vloerkleed te schuiven. En je hoeft het niet alleen op te lossen.
Praten kan helpen: ook als je 60 plus bent
Veel mensen vinden het spannend om hierover te praten, ook met hun partner. Soms juist extra als je ouder wordt, omdat je denkt dat het gek is om er nog mee bezig te zijn. Dat is precies waarom ik dit zeg: het is normaal. En het kan enorm opluchten om het zorgvuldig en respectvol te bespreken.
Als seksuoloog NVVS help ik je om woorden te geven aan wat je voelt, om de druk eraf te halen, om af te stemmen met jezelf en eventueel met je partner en om weer keuzevrijheid te ervaren. Soms is een eenmalig consult al helpend. Soms is er een langer traject helpend.
Maak gerust een afspraak met mij via: https://sexuoloog.nl/contact/
Veelgestelde vragen over 60 plus en seks
Ja. Seksueel verlangen en behoefte aan intimiteit stoppen niet automatisch bij een bepaalde leeftijd. Veel mensen van zestig jaar en ouder zijn seksueel actief. Hoe belangrijk seksualiteit voor iemand is en hoe die seksualiteit eruitziet, verschilt van persoon tot persoon.
Ook dat is normaal. Verlangen kan veranderen door lichamelijke veranderingen, gezondheid, ziekte, stress, vermoeidheid, medicatie, de relatie of simpelweg doordat andere dingen in het leven belangrijker zijn geworden. Er bestaat geen hoeveelheid seks die je op deze leeftijd zou moeten hebben.
Je lichaam en je levensomstandigheden veranderen. Tegelijk kan er juist meer rust, tijd en privacy ontstaan. Seks kan daardoor minder worden, maar ook prettiger, vrijer of anders worden. Het helpt om niet alleen naar leeftijd te kijken, maar ook naar wat jouw seksuele ‘rem’ en ‘gaspedaal’ beïnvloedt.
Ook na je zestigste kun je te maken krijgen met bijvoorbeeld erectieproblemen, pijn bij het vrijen, minder zin in seks, verschil in verlangen, moeite met opwinding of orgasme, onzekerheid over je lichaam of spanning rondom seksualiteit. Zulke klachten hoeven niet geaccepteerd te worden omdat je ouder wordt.
Verschil in verlangen komt in veel relaties voor en kan in iedere levensfase ontstaan. Probeer niet alleen te kijken naar wie ‘meer’ of ‘minder’ wil, maar naar wat jullie allebei nodig hebben om intimiteit prettig te laten voelen. Open praten zonder druk of verwijten kan daarbij belangrijk zijn.
Ja. Een seksuoloog NVVS kan samen met jou onderzoeken welke lichamelijke, psychologische, relationele en praktische factoren een rol spelen. Je kunt alleen komen of samen met je partner. Soms geeft één gesprek al voldoende inzicht en soms past een langer traject beter.
Verder lezen op mijn website
Astrid Kremers | geregistreerd seksuoloog NVVS | LinkedIn | www.sexuoloog.nl