Waarom had ik vroeger wel zin in seks en nu niet meer? Dit kan er aan de hand zijn

“Misschien herken je dit. Vroeger dacht je regelmatig aan seks. Een aanraking van je partner of een rustige avond samen was soms al genoeg om zin te krijgen. Nu lijkt dat vanzelfsprekende gevoel verdwenen. Je vraagt je af wat er veranderd is. Misschien maak je je zorgen over jezelf, je relatie of je lichaam. Ben ik veranderd? Is er iets mis met mij? Of betekent dit dat mijn relatie niet meer goed is?”

Deze vragen hoor ik bijna dagelijks in mijn praktijk. Soms van vrouwen, soms van mannen. De verwarring is vaak groot. Want als seksuele zin vroeger vanzelf leek te ontstaan, waarom voelt dat nu zo anders?

Veel mensen schrikken daarvan. Ze vergelijken zichzelf met hoe ze vroeger waren en trekken al snel de conclusie dat er iets niet klopt. Dat ze hun partner tekortschieten. Dat hun relatie achteruitgaat. Of dat hun seksualiteit voorgoed verdwenen is.

Gelukkig is de werkelijkheid meestal veel genuanceerder. Seksualiteit is geen vaste eigenschap die je je hele leven op dezelfde manier ervaart. Ze verandert voortdurend onder invloed van alles wat er in je leven gebeurt. Dat is normaal en betekent lang niet altijd dat er iets mis is.

Juist door te begrijpen waardoor seksuele zin verandert, ontstaat vaak weer rust. Niet omdat er één eenvoudige oplossing bestaat, maar omdat je jezelf en je relatie beter leert begrijpen.

Seksuoloog ASTRID KREMERS — Astrid Kremers

Samenvatting

Veel mensen hadden vroeger meer seksuele zin dan nu en vragen zich af hoe dat komt.
Seksualiteit verandert gedurende het leven en is geen vast onderdeel van je persoonlijkheid.
Meestal is er niet één oorzaak, maar een combinatie van lichamelijke, psychologische, relationele en sociale factoren.
Minder behoefte aan seks betekent niet automatisch dat er iets mis is met jou of met je relatie.
Door de onderliggende factoren te begrijpen, ontstaat vaak weer ruimte voor intimiteit, verbinding en seksuele ontwikkeling.

Seksualiteit verandert gedurende het leven

Een van de grootste misverstanden is dat seksuele zin iets is wat je hebt of niet hebt. Alsof het een persoonlijkheidskenmerk is dat je hele leven hetzelfde blijft. Vanuit de moderne seksuologie weten we dat dit niet klopt.

Seksualiteit is dynamisch. Seksueel verlangen en seksuele opwinding veranderen mee met je lichaam, je gezondheid, je relatie, je leefstijl en de omstandigheden waarin je leeft. De manier waarop je seksualiteit op je twintigste beleeft, is meestal niet dezelfde als op je veertigste, vijftigste of zeventigste.

In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die vroeger spontaan veel behoefte aan seks voelden en daar nu nauwelijks nog iets van herkennen. Dat kan onzeker maken. Toch betekent het meestal niet dat er iets kapot is. Veel vaker betekent het dat je leven veranderd is en dat je seksualiteit daarop reageert.

Hier kunt u een afspraak maken voor een eenmalig consult of een langere behandeling

Je bent niet dezelfde persoon als twintig jaar geleden

Misschien werkte je vroeger minder uren, had je geen kinderen, sliep je beter en voelde je je lichamelijk fitter. Misschien hadden jullie meer tijd voor elkaar, minder verantwoordelijkheden en minder zorgen. Misschien ziet je leven er anders uit.

Wellicht vraagt werk veel energie. Of er zijn kinderen of kleinkinderen. Misschien zorg je voor ouders. Misschien is je agenda voller dan ooit. Je lichaam is veranderd. Er kunnen gezondheidsklachten zijn ontstaan of je gebruikt medicijnen. Misschien slaap je slechter dan vroeger of zit je voortdurend “aan”.

Het zou eigenlijk vreemd zijn als je seksualiteit onder al die veranderde omstandigheden precies hetzelfde zou blijven functioneren. Het is heel menselijk dat dit verandert.

“Ik herken mezelf niet meer”

Dit is misschien wel de uitspraak die ik het vaakst hoor. “Vroeger hoefde mijn partner me alleen maar aan te kijken.” “Ik dacht vroeger vanzelf aan seks.” “Waar is die oude versie van mij gebleven?”

In mijn praktijk hoor ik dat achter deze vragen vaak verdriet schuilt. Mensen missen niet alleen hun vroegere seksuele verlangen, maar ook het gevoel dat daarbij hoorde. Ze twijfelen aan zichzelf en vragen zich af of ze hun partner teleurstellen.

Ik vind het belangrijk om te benadrukken dat verandering niet hetzelfde is als verlies. Je bent niet kapot omdat je seksualiteit veranderd is. Je bent een mens die zich ontwikkelt. Net zoals je interesses, prioriteiten en lichaam veranderen, verandert ook je seksualiteit. Zelfkritiek helpt niet, nieuwsgierigheid wel.

Er is meestal niet één oorzaak

Veel mensen hopen dat er één duidelijke verklaring is. Bijvoorbeeld hormonen, de overgang of stress. In werkelijkheid zie ik in mijn praktijk dat seksuele veranderingen meestal ontstaan door een combinatie van factoren. Vanuit het biopsychosociale model kijken seksuologen daarom altijd naar het geheel. Niet alleen naar het lichaam, maar ook naar gedachten, emoties, de relatie en de omstandigheden waarin iemand leeft.

Uit wetenschappelijk onderzoek weten we inmiddels dat seksuele zin geen vaste eigenschap is maar een dynamisch proces dat wordt beïnvloed door biologische, psychologische, relationele en sociale factoren. Juist daarom kijken seksuologen tegenwoordig veel breder dan alleen naar hormonen of leeftijd.

Juist die brede blik voorkomt dat mensen zichzelf onnodig de schuld geven of blijven zoeken naar één ontbrekend puzzelstukje.

Je lichaam speelt een rol, maar zelden de hoofdrol

Natuurlijk kunnen lichamelijke veranderingen invloed hebben op seksuele zin. Denk aan hormonale veranderingen tijdens de overgang, een zwangerschap of na een bevalling. Ook chronische ziekten, pijnklachten, vermoeidheid, slaaptekort en bepaalde medicijnen kunnen ervoor zorgen dat behoefte aan seks minder vanzelfsprekend ontstaat.

Toch zie ik in mijn praktijk zelden dat alleen het lichaam de hele verklaring vormt. Vaak spelen tegelijkertijd ook stress, factoren binnen je relatie, zorgen, negatieve seksuele ervaringen of een overvolle agenda een rol. Juist daarom is het belangrijk om niet te snel te concluderen dat het “aan de hormonen” ligt. Seksualiteit laat zich meestal niet verklaren door één oorzaak.

Ook stress heeft veel meer invloed dan mensen denken

Veel mensen onderschatten hoeveel invloed stress heeft op hun seksualiteit. Wanneer je voortdurend bezig bent met werk, kinderen, mantelzorg, financiële zorgen of andere verantwoordelijkheden, blijft je lichaam vaak in een staat van alertheid. Dat maakt ontspannen moeilijker. En juist ontspanning is voor veel mensen een belangrijke voorwaarde om behoefte aan seks te ervaren.

Het is daarom niet vreemd dat seksuele zin soms afneemt in drukke periodes van het leven. Dat betekent niet dat je partner minder aantrekkelijk is of dat de liefde verdwenen is. Vaak heeft je brein simpelweg andere prioriteiten gekregen.

In mijn uitgebreide artikel over stress en seksualiteit lees je hoe stress invloed heeft op seksuele opwinding, verlangen en intimiteit.

Seksuele zin hoeft niet altijd spontaan te ontstaan

Veel mensen vergelijken hun huidige seksualiteit met vroeger. Toen leek seksuele zin spontaan te ontstaan. Maar dat beeld klopt lang niet altijd met wat we inmiddels uit wetenschappelijk onderzoek weten.

Bij veel mensen ontstaat seksuele zin juist tijdens een fijne aanraking, een ontspannen avond samen of wanneer er weer ruimte ontstaat voor verbinding. Dat noemen we responsieve seksuele zin.

Juist dit inzicht stelt je misschien gerust. Want als je blijft wachten tot seksuele zin vanzelf terugkomt, kun je onbedoeld in een vicieuze cirkel terechtkomen. In mijn artikel over hoe zin in seks werkt leg ik uitgebreid uit waarom dit zo werkt en waarom het zoveel misverstanden voorkomt.

Je relatie verandert en je seksualiteit verandert mee

Wanneer mensen merken dat hun behoefte aan seks afneemt, kijken ze vaak als eerste naar zichzelf. Ze vragen zich af of hun lichaam veranderd is of dat er iets mis is met hun hormonen. Toch speelt ook de relatie vaak een belangrijke rol.

Dat betekent overigens niet dat er sprake moet zijn van relatieproblemen. Ook in een liefdevolle relatie kan seksuele zin veranderen. Naarmate een relatie langer duurt, verandert de manier waarop partners met elkaar omgaan. Er komen verantwoordelijkheden bij, de aandacht verschuift naar werk of kinderen en veel stellen ervaren minder momenten waarop ze echt ongestoord samen zijn. Flirten, zoenen en elkaar het hof maken wordt vaak minder, daarover kun je meer lezen in mijn artikel over voorspel. Juist die kleine veranderingen kunnen invloed hebben op intimiteit en seksualiteit.

Daarnaast zie ik in mijn praktijk dat stellen vaak ongemerkt in vaste patronen terechtkomen. De één verlangt vaker naar seks dan de ander. De partner met de grootste behoefte neemt steeds vaker initiatief, terwijl de ander zich juist terugtrekt. Niet uit onwil, maar omdat iedere toenadering steeds meer voelt als een moment waarop er iets verwacht wordt. Zo ontstaat langzaam een patroon waarin beide partners zich steeds minder gezien voelen.

In mijn artikel over verschil in seksueel verlangen binnen een relatie lees je hoe zulke patronen ontstaan en hoe je ze samen kunt doorbreken.

Het rem- en gaspedaal van je seksualiteit veranderen voortdurend

Een model dat ik regelmatig gebruik in mijn praktijk is het Dual Control Model. Dit model laat zien dat seksuele zin niet wordt bepaald door één knop die aan of uit staat. Iedereen heeft als het ware een gaspedaal en een rempedaal.

Het gaspedaal reageert op alles wat seksuele interesse kan stimuleren, zoals ontspanning, veiligheid, aantrekkelijke aanrakingen, tijd voor elkaar of positieve seksuele ervaringen.

Het rempedaal reageert juist op factoren die seksuele zin afremmen. Denk aan stress, vermoeidheid, pijn, prestatiedruk, onzekerheid, relatieproblemen, negatieve seksuele ervaringen of zorgen over je lichaam.

Bij veel mensen die vroeger vaker behoefte aan seks hadden, zie ik niet dat het gaspedaal verdwenen is. Veel vaker staat het rempedaal ongemerkt veel gevoeliger afgesteld dan vroeger. Dat is belangrijk om te begrijpen, omdat het de aandacht verlegt van ‘Wat is er mis met mij?’ naar ‘Welke omstandigheden beïnvloeden mijn seksualiteit op dit moment?’

Verwachtingen kunnen seksuele zin versterken of afremmen

In mijn praktijk zie ik vaak hoe sterk verwachtingen invloed hebben op seksuele zin. Ons brein kijkt namelijk voortdurend vooruit. Wanneer je verwacht dat vrijen prettig, ontspannen en verbindend zal zijn, is de kans groter dat je openstaat voor intimiteit. Positieve verwachtingen kunnen als het ware het gaspedaal van je seksualiteit indrukken.

Maar hetzelfde mechanisme werkt ook andersom. Wanneer je verwacht dat vrijen pijn zal doen, dat een erectie uitblijft, dat een orgasme waarschijnlijk niet lukt of dat je opnieuw teleurgesteld raakt, is het heel begrijpelijk dat je minder behoefte aan seks ervaart. Ook angst om te falen, prestatiedruk, schuldgevoelens, frustratie, spanningen in de relatie of herbelevingen na een nare seksuele ervaring kunnen ervoor zorgen dat je brein seksualiteit onbewust als minder veilig of minder belonend gaat zien.

Vanuit dat perspectief is het helemaal niet vreemd dat seksuele zin afneemt. Je rempedaal doet precies waarvoor het bedoeld is: je beschermen tegen iets wat je brein als belastend of onprettig verwacht.

Gelukkig werkt het ook de andere kant op. Positieve seksuele ervaringen, een partner bij wie je je veilig en geaccepteerd voelt, ruimte om niets te hoeven presteren, plezier, nieuwsgierigheid, speelsheid en vertrouwen kunnen ervoor zorgen dat je verwachtingen geleidelijk weer veranderen. Daardoor ontstaat er vaak ook weer meer ruimte voor seksuele zin.

Wees nieuwsgierig in plaats van streng voor jezelf

Misschien herken je jezelf in dit artikel. Misschien mis je de vanzelfsprekendheid van vroeger en verlang je daarnaar terug. Probeer jezelf dan niet te veroordelen. Vraag jezelf liever af: Wat is er in mijn leven veranderd? Waar liggen er kansen? Voel ik voldoende rust en ontspanning? Voel ik me emotioneel verbonden met mijn partner? Welke omstandigheden helpen mij juist om weer open te staan voor intimiteit?

Vaak begint verandering niet met harder je best doen, maar met beter begrijpen wat jouw seksualiteit op dit moment nodig heeft.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Soms lukt het om daar samen uit te komen. Soms blijven dezelfde vragen terugkomen of ontstaan er steeds meer spanningen in de relatie. Dan kan het prettig zijn om hulp te zoeken.

Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je langdurig weinig behoefte aan seks ervaart, wanneer jij of je partner daar veel verdriet over hebben, wanneer er pijn bij het vrijen is of wanneer gesprekken hierover steeds vaker uitlopen op teleurstelling, verwijten of afstand.

In mijn praktijk onderzoeken we samen welke factoren in jouw situatie een rol spelen. Dat is altijd maatwerk. Niet iedereen heeft dezelfde oorzaak en daarom bestaat er ook geen standaardoplossing. Juist door zorgvuldig te kijken naar lichaam, gedachten, emoties, relatie en leefstijl ontstaat vaak weer ruimte voor positieve verandering.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Veel mensen wachten jarenlang voordat ze hulp zoeken. Dat is jammer, want hoe langer onzekerheid, misverstanden of teleurstellingen blijven bestaan, hoe groter de kans dat ze zich vastzetten in de relatie.

Als seksuoloog NVVS help ik dagelijks vrouwen, mannen en stellen die merken dat hun seksualiteit veranderd is. Samen onderzoeken we welke factoren een rol spelen en welke veranderingen passen bij jullie situatie. Zonder oordeel, zonder standaardadviezen en altijd afgestemd op wat bij jou of jullie past.

Je bent welkom voor een consult in mijn praktijk in Utrecht of Haarlem. Een telefonisch consult of videoconsult is natuurlijk ook mogelijk. Er is geen wachtlijst, waardoor je meestal snel terecht kunt.

Veelgestelde vragen

Waarom had ik vroeger vanzelf zin in seks?

Seksualiteit verandert gedurende het leven. Factoren zoals stress, hormonen, gezondheid, je relatie, slaap, leefstijl en eerdere ervaringen kunnen ervoor zorgen dat seksuele zin minder vanzelfsprekend ontstaat. Dat is heel normaal.

Waarom denk ik nooit meer aan seks?

Stress, vermoeidheid, een druk leven, medicijnen, lichamelijke klachten of negatieve verwachtingen kunnen ervoor zorgen dat je minder aan seks denkt. Vaak is er niet één oorzaak, maar een combinatie van factoren.

Kan mijn relatie ervoor zorgen dat ik minder behoefte aan seks heb?

Ja. Spanningen, weinig emotionele verbinding of een verschil in seksueel verlangen kunnen invloed hebben op je behoefte aan seks. Ook in een liefdevolle relatie kan seksualiteit veranderen.

Kan seksuele zin later weer terugkomen?

Ja. Seksualiteit is veranderlijk. Wanneer omstandigheden veranderen, zoals minder stress, een betere gezondheid of meer verbinding met je partner, kan ook seksuele zin weer toenemen.

Is minder zin normaal als je ouder wordt?

Ja. Seksuele zin kan veranderen naarmate je ouder wordt, maar leeftijd alleen is zelden de oorzaak. Gezondheid, hormonen, leefstijl, de relatie en levensomstandigheden spelen meestal een grotere rol.

Is het normaal dat mijn behoefte aan seks is veranderd?

Ja. Bij vrijwel iedereen verandert de behoefte aan seks gedurende het leven. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is. Heb je er zelf of samen met je partner last van, dan kan een gesprek met een seksuoloog NVVS helpen.

Wanneer moet ik hulp zoeken voor minder zin in seks?

Als jij of je partner last hebben van de verandering, als het spanning in de relatie veroorzaakt of als je er zelf bezorgd over bent, is het verstandig om professionele hulp te zoeken. Vaak is er meer mogelijk dan je denkt.

Is het normaal dat seksuele zin verandert?

Ja. Vrijwel iedereen ervaart in verschillende levensfasen veranderingen in seksuele zin. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is.

Kan stress ervoor zorgen dat ik minder behoefte aan seks heb?

Ja. Stress kan ervoor zorgen dat je lichaam minder gemakkelijk ontspant. Daardoor ontstaat seksuele zin bij veel mensen minder vanzelfsprekend.

Speelt de overgang altijd een rol?

De overgang kan invloed hebben. Het is namelijk een levensfase waarin er veel verandert en er meer remmende factoren zijn tegelijkertijd een rol spelen.

Kan mijn relatie invloed hebben op mijn seksualiteit?

Ja. De kwaliteit van de relatie, emotionele verbinding, communicatie en terugkerende patronen kunnen allemaal invloed hebben op seksuele zin.

Wanneer is het verstandig om een seksuoloog te raadplegen?

Wanneer jij of je partner last hebben van de veranderingen, wanneer jullie er samen niet uitkomen of wanneer seksualiteit spanning, verdriet of afstand veroorzaakt.

Conclusie

Wanneer je vroeger meer behoefte aan seks had dan nu, betekent dat niet automatisch dat er iets mis is met jou of met je relatie. Seksualiteit verandert mee met het leven. Dat is normaal.

De belangrijkste stap is daarom niet om jezelf te vergelijken met vroeger, maar om nieuwsgierig te onderzoeken welke factoren jouw seksualiteit nu beïnvloeden en waar er kansen liggen om winst te behalen. Juist daar ligt vaak de sleutel tot verandering.

Misschien verlang je terug naar hoe het vroeger was. Toch hoeft de oplossing niet te liggen in het terugkrijgen van je oude seksualiteit. Veel belangrijker is om opnieuw te ontdekken wat jouw seksualiteit vandaag nodig heeft. Juist daar begint vaak de weg naar meer verbinding, plezier en intimiteit.

Je hoeft dat niet alleen te doen. Soms is één gesprek al voldoende om meer inzicht te krijgen. In andere situaties is een langer traject helpend. Welke ondersteuning ook past, er is vaak gelukkig veel meer mogelijk dan de meeste mensen denken.