Erotic Blueprints: wat is het en is de test betrouwbaar?
door Astrid Kremers · seksuoloog NVVS
Ken je dat gevoel dat iemand iets over seksualiteit vertelt en je ineens denkt: hé, dit herken ik? Dat is precies wat de Erotic Blueprints voor veel mensen aantrekkelijk maakt. Misschien zag je de test in de Netflix-serie Sex, Love & Goop of stuurde iemand de test naar je door. De vijf typen kunnen je nieuwe woorden geven voor wat je fijn, spannend of juist niet prettig vindt. Dat kan verhelderend en ook gewoon leuk zijn.
Samenvatting
- De Erotic Blueprints beschrijven vijf manieren waarop mensen seksuele opwinding en plezier kunnen beleven.
- De test is niet wetenschappelijk gevalideerd. Zie de uitslag daarom als inspiratie en niet als diagnose of vaststaand persoonlijkheidskenmerk.
- Invullen kan leuk en verrassend zijn en een mooi gesprek openen over wat je aantrekt, nieuwsgierig maakt of juist afremt.
- Het wetenschappelijk onderzochte Dual Control Model helpt je daarnaast kijken naar jouw seksuele rem en gaspedaal.
Wat zijn Erotic Blueprints
De Amerikaanse somatisch seksuoloog en sekseducator Jaiya ontwikkelde de Erotic Blueprints als een soort taal voor opwinding en plezier. Het model kent vijf typen. Volgens Jaiya kunnen we allemaal iets van die vijf manieren in onszelf herkennen, terwijl één of meer typen vaak vertrouwder voelen.
Ik begrijp goed waarom mensen daar enthousiast over zijn. We leren meestal weinig woorden voor onze eigen erotische beleving. Daardoor kun je wel voelen dat iets niet helemaal aansluit, maar moeilijk uitleggen wat je mist. Een herkenbaar type kan dan een fijne ingang zijn. Niet om jezelf of je partner vast te zetten, maar om met meer nieuwsgierigheid te ontdekken: wat raakt mij, wat helpt mij ontspannen en waar word ik blij van?
Welke vijf Erotic Blueprint typen zijn er
Energetic
Bij het energetic type spelen verwachting, spanning, ruimte, oogcontact en subtiele toenadering een grote rol. Een blik, een kleine beweging of nét niet aanraken kan al veel doen. Gaat het te snel of wordt de aanraking meteen heel direct, dan kan de betovering juist verdwijnen.
Sensual
Het sensual type geniet volgens het model sterk via de zintuigen. Denk aan geur, muziek, licht, temperatuur, een fijne stof op je huid en aanraking over je hele lichaam. De sfeer doet ertoe. Haast, afleiding, rommel of lichamelijk ongemak kunnen het moeilijker maken om je over te geven aan wat je voelt.
Sexual
Het sexual type reageert vaak gemakkelijk op duidelijke seksuele signalen, zoals naaktheid, genitaliën, directe aanraking of penetratie. Daar is niets oppervlakkigs aan. Ook iemand die van directheid houdt, kan verlangen naar tederheid, veiligheid en emotionele verbinding. Dit type beschrijft alleen een relatief rechtstreekse route naar opwinding.
Kinky
Bij het kinky type kunnen fantasie, het onverwachte, een spannend randje, macht, rollen, overgave of heel specifieke prikkels belangrijk zijn. Kinky hoeft niet te betekenen dat je aan BDSM doet. Het kan ook gaan over iets wat in jouw hoofd spannend of een beetje verboden voelt. Zoals altijd zijn wederzijdse instemming, zorgvuldige afstemming en veiligheid onmisbaar.
Shapeshifter
Een shapeshifter herkent zich in meerdere of alle categorieën en kan genieten van veel afwisseling en combinaties. Dat klinkt misschien als het meest complete type, maar zo is het niet bedoeld. Een brede nieuwsgierigheid is niet beter dan een duidelijke voorkeur. Het gaat erom wat bij jou past en niet om hoeveel verschillende prikkels je aantrekkelijk vindt.
Misschien herken je jezelf onmiddellijk. Misschien denk je bij meerdere typen: ja, dat ben ik óók. Dat is heel begrijpelijk. Wat prettig voelt, kan veranderen door je partner, levensfase, gezondheid, stress, hormonen, eerdere ervaringen en de veiligheid die je ervaart. Je hoeft dus niet één type te kiezen en daar vervolgens voor altijd aan te voldoen. Voorkeuren mogen bewegen.
Jaiya en Sex, Love and Goop op Netflix
De Erotic Blueprints werden bij een groot publiek bekend door Sex, Love & Goop, de Netflix-serie uit 2021 met Gwyneth Paltrow. In zes afleveringen onderzoeken stellen samen met verschillende begeleiders hun intimiteit, plezier en seksuele vragen. Jaiya werkt met Erika en Damon, die ieder op een andere manier op erotische prikkels reageren. Met de blueprinttest en verschillende oefeningen ontdekken zij meer ruimte om elkaar te begrijpen.
Ik vind het waardevol dat de serie zo open laat zien hoe kwetsbaar én bevrijdend praten over seks kan zijn. Je ziet mensen zoeken, voelen, lachen, schrikken en nieuwe dingen ontdekken. Dat kan hoop geven. Houd wel in gedachten dat je naar televisie kijkt: fragmenten worden geselecteerd en gemonteerd en een ontwikkeling wordt in korte tijd verteld. Wat mooi of indrukwekkend in beeld komt, is nog geen wetenschappelijk bewijs. Ook zijn Amerikaanse titels en beroepsregistraties niet één op één vergelijkbaar met de Nederlandse registratie tot seksuoloog NVVS.
Hoe werkt de Erotic Blueprint vragenlijst
Via de officiële website van Jaiya kun je een uitgebreide Engelstalige vragenlijst invullen. Daarna krijg je een profiel met scores op de vijf typen. In september 2026 kost deze uitgebreide versie 17 Amerikaanse dollar en hoort daar een persoonlijk rapport van 28 pagina’s bij. De prijs en inhoud van het aanbod kunnen natuurlijk veranderen.
Een officiële Nederlandse vertaling heb ik niet gevonden. Je browser kan de vragen automatisch vertalen en online circuleren Nederlandstalige samenvattingen. Dat kan praktisch zijn, maar zo’n vertaling is niet officieel onderzocht. Bij woorden over verlangen, opwinding, grenzen en fantasieën kan een kleine taalnuance verschil maken. Neem de precieze score dus vooral niet te zwaar.
Zijn Erotic Blueprints wetenschappelijk bewezen
Voor zover ik in wetenschappelijke databanken kan nagaan is de Erotic Blueprint-vragenlijst niet onafhankelijk en wetenschappelijk gevalideerd. Ik heb geen peer-reviewed onderzoek gevonden naar de ontwikkeling, betrouwbaarheid en validiteit van de test. Ook heb ik geen onafhankelijke normgroepen gevonden waarmee jouw uitslag verantwoord kan worden vergeleken. Ik weet dus niet of precies deze vijf typen de enorme variatie in menselijke seksualiteit betrouwbaar kunnen indelen.
Dat maakt jouw herkenning niet minder echt. Als je tijdens het invullen denkt: eindelijk woorden voor iets wat ik al jaren voel, dan kan dat oprecht waardevol zijn. De omschrijvingen besteden aandacht aan zintuigen, fantasie, tempo, sfeer en directe seksuele prikkels. Allemaal onderwerpen die ertoe doen. Alleen is herkenning iets anders dan wetenschappelijk bewijs. Zie de uitslag als een uitnodiging om verder te onderzoeken en niet als een oordeel over wie je bent.
Erotic Blueprints en het rem en gasmodel
Een model dat wél uitgebreid wetenschappelijk is onderzocht, is het Dual Control Model van seksuele respons. Dit model van John Bancroft en Erick Janssen werkt met een eenvoudige en herkenbare metafoor: je hebt een seksueel gaspedaal én een seksuele rem. Je gaspedaal reageert op alles wat opwinding kan uitnodigen. Je rem reageert op signalen waardoor opwinding minder ruimte krijgt.
Je gaspedaal kan reageren op aantrekkingskracht, fantasie, aanraking, ontspanning, verbinding, privacy of een fijne herinnering. Je rem kan aanslaan door stress, vermoeidheid, pijn, onzekerheid, prestatiedruk, ruzie, angst voor zwangerschap of soa’s, gebrek aan privacy of aanraking die niet goed voelt. Soms proberen mensen harder op het gas te drukken, terwijl er veel meer verandert wanneer de voet eerst wat van de rem kan.
Verschillende manieren om ernaar te kijken
Ook hier is het ene profiel niet beter dan het andere. Een gevoelige rem is geen tekortkoming. Die rem kan je beschermen en helpt je signalen over veiligheid, grenzen en vertrouwen serieus te nemen. Een gevoelig gaspedaal is evenmin een bewijs dat iemand vrijer of beter is in seks. Bovendien reageren je rem en gas op de situatie. Het gaat dus niet alleen om wie jij bent, maar ook om wat er in je lichaam, je leven, je relatie en op dat moment gebeurt.
De Erotic Blueprints geven vooral woorden aan verschillende soorten prikkels. Het rem-en-gasmodel helpt je begrijpen waarom die prikkels de ene keer wél binnenkomen en de andere keer nauwelijks. Je kunt de twee dus prima naast elkaar leggen: speels nieuwsgierig naar je blueprint en tegelijk nuchter over wat de test wetenschappelijk wel en niet kan zeggen.
Wat kun je met de uitslag
Het interessantste begint eigenlijk pas ná de uitslag. Welke beschrijving voelt raak? Waar moet je om glimlachen? Wat past helemaal niet en wat ontbreekt er? Misschien ontdek je dat jij veel tijd nodig hebt om in je lichaam te zakken, terwijl je partner houdt van een directe toenadering. Dat hoeft geen probleem te zijn. Het geeft jullie juist iets concreets om over te praten.
Je kunt samen onderzoeken welke aanraking fijn voelt, welk tempo past, welke zintuigen belangrijk zijn, hoeveel directheid of opbouw je prettig vindt en welke fantasieën ruimte mogen krijgen. Vraag ook: wat zet mijn rem aan en wat helpt om die rem zachter te laten worden? Luisteren is daarbij belangrijker dan overtuigen. Een nee, twijfel of behoefte aan een ander moment verdient altijd ruimte.
Let wel op dat een speelse test geen nieuw keurslijf wordt. Zinnen als ‘jij bent nu eenmaal sensual’ of ‘onze blueprints passen niet bij elkaar’ sluiten het gesprek sneller dan je misschien bedoelt. Je bent geen type. Je bent een mens met een lichaam, geschiedenis, stemming, grenzen en verlangens die mogen veranderen. Niemand hoeft iets te proberen omdat het volgens een uitslag bij zichzelf of een partner zou passen.
Wanneer kan begeleiding helpen
Een vragenlijst kan een gesprek openen, maar lost pijn, spanning, verschil in verlangen, erectieproblemen, orgasmeproblemen of terugkerende ruzies meestal niet vanzelf op. Vaak spelen lichamelijke, psychologische, relationele en contextuele factoren door elkaar. Dat kan ingewikkeld en soms ook verdrietig voelen. Je hoeft dan niet harder je best te doen of samen eindeloos dezelfde discussie te voeren.
In mijn praktijk kijk ik met je mee naar het hele verhaal, zonder oordeel en zonder je in een hokje te plaatsen. Wat voel je? Waar gaat je rem van aan? Waar verlang je naar en wat is nodig om je veilig, vrij en verbonden te voelen? Je bent welkom alleen of samen met je partner of partners, in Utrecht, Haarlem, via videobellen of telefonisch. Er is geen wachtlijst en je hebt geen verwijzing nodig. Soms geeft één gesprek al veel rust en richting. Maak gerust een afspraak met mij via https://sexuoloog.nl/contact/
Veelgestelde vragen
Dat kun je met Jaiya’s vragenlijst onderzoeken. Zie de uitslag als een speelse aanwijzing en niet als diagnose. Waarschijnlijk herken je jezelf in delen van verschillende typen en kan jouw voorkeur per situatie of levensfase veranderen.
De test is voor zover mij bekend is niet onafhankelijk en wetenschappelijk gevalideerd. Ik weet daarom niet hoe betrouwbaar de scores zijn of wat een bepaalde score voorspelt. Je kunt de vragen wel gebruiken om nieuwsgierig te worden naar wat je prettig vindt en daar makkelijker over te praten.
Ik heb geen officiële Nederlandse vertaling gevonden. Een automatische of particuliere vertaling kan helpen om de tekst te begrijpen, maar kan nuances wellicht veranderen.
Ja, en dat hoeft helemaal geen probleem te zijn. Verschillen kunnen juist zichtbaar maken dat jullie een ander tempo, andere prikkels of andere voorwaarden prettig vinden. Met aandacht, creativiteit en goede afstemming kun je samen ontdekken wat voor jullie allebei fijn voelt.
De Erotic Blueprints verdelen erotische voorkeuren in vijf commerciële categorieën. Het Dual Control Model beschrijft het samenspel tussen seksuele stimulering en remming en is uitgebreid wetenschappelijk onderzocht. Beide kunnen woorden geven aan je ervaringen, maar hun wetenschappelijke status is duidelijk verschillend.