Romantiek en erotiek bij endometriose: persoonlijke verhalen en inzichten
door Astrid Kremers · seksuoloog NVVS
Inleiding
Endometriose heeft helaas een grote invloed op het seksleven van veel vrouwen en hun (seks)partner. Want naast lichamelijke klachten kan het ook zorgen voor onzekerheid, frustratie en relatieproblemen. In dit artikel bespreek ik, seksuoloog NVVS Astrid Kremers, zowel de uitdagingen als de mogelijkheden om een plezierig seksleven te behouden of opnieuw te ontdekken, ook wanneer er pijn en beperkingen zijn. Wil je meer algemene informatie over endometriose en seksualiteit? Lees dan ook mijn uitgebreide eerder verschenen artikel over ‘Endometriose en seksualiteit’. Inmiddels heb ik al veel vrouwen hiermee mogen helpen, met mooie behandelresultaten. Ook voor jou liggen er kansen!

Samenvatting
- Endometriose kan door pijn, vermoeidheid en onzekerheid veel invloed hebben op seksualiteit, intimiteit en relaties. Toch blijft een plezierig seksleven mogelijk, ook wanneer er beperkingen zijn.
- Door seksualiteit breder te bekijken dan alleen penetratie, ontstaat ruimte voor andere vormen van intimiteit, zoals strelen, masseren, orale seks, seksspeeltjes en erotische fantasieën.
- De persoonlijke verhalen laten zien hoe vrouwen met endometriose opnieuw seksueel plezier, zelfvertrouwen en verbinding kunnen ontdekken, zowel alleen als met een partner.
- Een penetratiepauze, ontspanningsoefeningen, bekkenfysiotherapie en hulpmiddelen zoals de Ohnut kunnen helpen om pijn en prestatiedruk te verminderen.
- Open communicatie over gevoelens, wensen en grenzen helpt partners om elkaar beter te begrijpen en samen te ontdekken wat prettig is.
- Zelfcompassie, acceptatie en seksuele speelsheid kunnen helpen om minder streng voor jezelf te zijn en opnieuw ruimte te maken voor romantiek en erotiek.
- Een seksuoloog NVVS kan ondersteuning bieden bij pijnlijke seksualiteit, onzekerheid en relatieproblemen door endometriose.
Seksualiteit opnieuw ontdekken
Endometriose kan een plezierige seksuele beleving belemmeren door pijn, vermoeidheid en schuldgevoel. Daarnaast kunnen eerdere (seksuele) trauma’s ervoor zorgen dat de draaglast door endometriose te groot wordt. Toch betekent dit niet dat fijne seksualiteit onmogelijk is. Een andere benadering, met aandacht voor beleving en plezier in plaats van prestatie, kan helpen om nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Open warme communicatie speelt hierbij een sleutelrol. Je bent niet alleen! Veel mensen, zoals Sarah, Anna en Emma, hebben hiermee geworsteld en manieren gevonden om opnieuw van intimiteit te genieten.
Casus: Sarah (43)
Sarah is single en ervaarde veel pijn tijdens seks, maar ze wilde haar seksleven absoluut niet opgeven. Ze ontdekte dat soloseks zonder diepe penetratie op een voor haar gunstig moment haar kon helpen om haar lichaam op een andere manier te benaderen. Door te experimenteren met zachte aanrakingen, seksspeeltjes die geen diepe penetratie vereisen en erotische fantasieën, vond ze een nieuwe vorm van seksueel plezier die haar hielp om in contact te blijven met haar eigen verlangen.
Casus: Anna (32)
Anna ervaarde stekende pijn bij penetratie, waardoor zij en haar friend with benefits Mark steeds minder seks hadden. Ze voelde zich schuldig, terwijl Mark bang was om haar pijn te doen. Tijdens de behandeling leerde ze te focussen op ontspanning en opwinding door heerlijke sensuele aanrakingen en er meer tijd voor te nemen. Hierdoor hervonden ze hun seksuele connectie en leerde Anna hoe ze tot overgave kon komen zonder angst voor pijn. Door de endometriose voelde ze zich minder vrouwelijk. Gelukkig hervond ze tijdens de therapie haar gevoel van vrouwelijkheid.
Casus: Emma (28)
Emma is aan het daten en worstelt met het moment waarop ze over haar endometriose moet praten. Ze is bang dat het haar aantrekkelijkheid vermindert of dat haar nieuwe partner haar seksualiteit niet begrijpt. In therapie oefende ze hoe ze op een zelfverzekerde manier haar grenzen en behoeften kon uiten. Toen ze een open gesprek had met haar date, bleek dat haar date begripvol was en bereid was samen te ontdekken wat voor hen beiden fijn kon zijn. Dit gaf haar meer vertrouwen en een gevoel van controle over haar eigen seksualiteit.
Mogelijkheden voor een plezierig seksleven
1. Verbreding van het seksuele script
Seks is gedeeld genot en gaat niet om specifieke handelingen. Vormen van intimiteit zoals strelen, masseren, manuele seks, orale seks, het gebruik van seksspeeltjes en fantaseren kunnen de seksuele beleving verrijken zonder pijnlijke ervaringen.
2. Pijnvrije seksualiteit
Alternatieven voor penetratie kunnen prettig zijn. Een penetratiepauze kan de druk verlagen. Hulpmiddelen zoals de Ohnut, bekkenfysiotherapie en ontspanningsoefeningen kunnen pijn verminderen. Door te experimenteren met verschillende posities en ritmes kun je ontdekken wat minder pijnlijk of juist prettig is.
3. Communicatie en afstemming
Het herkennen en bespreken van wensen en grenzen is essentieel. Liefdevolle nieuwsgierigheid naar elkaars verhaal helpt. Seksuele autonomie betekent dat je kunt aangeven wat prettig is en dat er ruimte is voor wederzijdse afstemming zonder druk. Open communicatie helpt om angsten en verlangens bespreekbaar te maken, waardoor de kans op verbinding en plezier groter wordt.
4. Seksuele speelsheid
Spontaniteit en plezier kunnen weer terugkomen door speelsheid, fantasie en experimenteren met nieuwe vormen van aanraking en erotisch spel. Denk bijvoorbeeld aan samen dansen of elkaar sensueel aanraken. Dit kan de brug vormen om van een gezellige sfeer naar een erotische sfeer te gaan.
De invloed op relaties
Endometriose heeft niet alleen impact op de vrouw die het heeft, maar ook op de (seksuele)relatie. Partners kunnen zich machteloos voelen, gefrustreerd zijn of bang zijn om pijn te veroorzaken. Dit kan leiden tot afstand, spanningen of het vermijden van intimiteit. Daarom nodig ik de partner ook altijd van harte uit voor een gesprek. Samen met mij in gesprek gaan kan hét verschil maken. Dat merkten Marieke en Tom, Lieke en Roos en Femke en Peter ook.
Casus: Marieke (42) en Tom (50)
Marieke voelde zich schuldig omdat ze door de enorme buikpijn geen zin had in seks. Tom voelde zich afgewezen en trok zich terug, waardoor de afstand tussen hen groeide. Marieke was bang dat Tom vreemd zou gaan. In therapie leerden ze om open te praten over hun gevoelens en verwachtingen. Tom besefte dat hij zijn gevoelens kon delen zonder Marieke onder druk te zetten en Marieke ontdekte dat er manieren en momenten waren om van intiem contact te genieten. Door kleine stapjes te zetten en de Ohnut te gaan gebruiken, vonden ze een nieuwe manier om zowel emotioneel als seksueel dicht bij elkaar te blijven.
Casus: Lieke (30) en Roos (29)
Lieke en Roos merkten dat hun seksleven veranderde na Lieke’s diagnose. Lieke was na de diagnose somber, boos en verdrietig, waardoor ze seks begon te vermijden. Roos voelde zich afgewezen en wist niet goed hoe ze dit bespreekbaar moest maken zonder Lieke onder druk te zetten. In therapie was er ruimte voor hun beider emoties en herontdekten ze samen seksueel plezier. Dit versterkte hun emotionele band. De praktische adviezen ondersteunden hun proces. Doordat ze het idee ‘wie A zegt moet B zeggen’ loslieten, creëerden ze meer ruimte voor romantiek.
Casus: Femke (37) en Peter (33)
Femke had altijd genoten van een avontuurlijk seksleven, maar door de pijn van endometriose verloor ze haar spontaniteit. Ze voelde zich minder aantrekkelijk en begon intimiteit te vermijden. Peter miste hun speelse, intieme momenten, maar wilde Femke niet dwingen. Tijdens de gesprekken in therapie werd duidelijk dat ze allebei hun avontuurlijke en speelse seksleven misten. Hierdoor ontstond er ruimte om dit opnieuw vorm te geven. Ook ontstond er ruimte om hun kinderwens te bespreken en de obstakels die ze zagen bij het zwanger worden.
Samen werken aan verbinding
EFT-relatietherapie kan helpen om onderliggende patronen te herkennen en de emotionele verbinding te versterken. Wanneer partners elkaars gevoelens begrijpen en erkennen, kan dit zorgen voor meer veiligheid en ruimte voor intimiteit.
Zelfcompassie en acceptatie
Veel vrouwen met endometriose voelen zich tekortschieten of schamen zich. Ze ervaren gevoelens van frustratie, verlies en soms zelfs rouw over de veranderingen in hun lichaam. Dat is heel normaal. Gelukkig is seksualiteit een dynamisch proces, waarin nieuwe vormen van verbinding en plezier ontdekt kunnen worden. Zelfcompassie kan helpen om minder streng te zijn voor jezelf en te accepteren dat seksualiteit anders mag en kan zijn dan voorheen.
Hulp en begeleiding
Als seks door endometriose moeilijk of pijnlijk is, kan seksuologische begeleiding helpen. Samen kunnen we kijken naar wat jou en je eventuele (seks)partner kan ondersteunen, zowel fysiek als emotioneel. Wil je meer weten of een afspraak maken? Neem gerust contact met me op via mijn contactformulier.
Je staat er niet alleen voor. Er zijn altijd mogelijkheden om seksualiteit op een plezierige manier te beleven, passend bij jouw situatie. Ik ben er voor je!
De casussen zijn niet gebaseerd op individuele cliënten maar geschreven op basis van de jarenlange ervaring met cliënten die endometriose hebben.