Als je jongste kind vier is: jezelf opnieuw ontdekken als moeder

Soms lijkt het alsof een moeder na een aantal jaren ontwaakt uit een winterslaap. Zoals een beer na een lange winter zijn hol verlaat, om zich heen kijkt en de wereld opnieuw ontdekt. In mijn praktijk als seksuoloog NVVS zie ik regelmatig vrouwen bij wie iets verandert wanneer hun jongste kind ongeveer vier jaar is. Ze houden van hun kinderen, genieten van het moederschap en zijn misschien altijd blijven werken, sporten en vriendinnen ontmoeten. 

Toch ontstaat er ineens een nieuwe behoefte aan vrijheid, avontuur, uitgaan, flirten, aandacht voor zichzelf en soms ook seksuele spanning. Niet omdat ze zichzelf zijn kwijtgeraakt of minder moeder willen zijn, maar omdat ze zich blijven ontwikkelen en opnieuw ruimte voelen voor andere kanten van zichzelf. Ze blijven met liefde moeder, maar willen daarnaast ook volop vrouw, geliefde, vriendin en vooral zichzelf zijn. Dat kan heerlijk en bevrijdend voelen, maar ook verwarrend zijn, voor henzelf én voor hun partner. Want wat betekent deze verandering voor hun eigen leven, hun seksleven en hun relatie?

Wakker worden uit de winterslaap van het moederschap

De eerste jaren met jonge kinderen kunnen intensief zijn. Je leven draait voor een belangrijk deel om zorgen, organiseren, troosten, voeden, slapen, werken en alle andere verantwoordelijkheden die bij een gezin horen.

Misschien heb je jarenlang het gevoel gehad dat je voortdurend beschikbaar moest zijn. Zelfs wanneer je niet daadwerkelijk met je kinderen bezig was, hield je in gedachten rekening met hun behoeften.

En dan verandert er iets. Je jongste kind wordt zelfstandiger, gaat naar school, kan zich beter uitdrukken en heeft je op sommige momenten minder direct nodig. Er ontstaat misschien meer ruimte in je agenda, maar vooral ook in je hoofd.

Je kijkt opnieuw naar jezelf en denkt: Wat wil ík eigenlijk? Waar word ik blij van? Wat vind ik spannend? Sommige vrouwen ervaren dit als een soort ontwaken. Alsof ze jarenlang in een andere stand hebben gestaan en nu opnieuw ontdekken hoeveel plezier, nieuwsgierigheid en levenslust ze in zich hebben.

Dat betekent niet dat ze de afgelopen jaren ongelukkig waren. Ze kunnen intens hebben genoten van het moederschap en tegelijkertijd blij zijn dat er een nieuwe fase aanbreekt.

Waarom juist wanneer je jongste kind vier jaar is?

In mijn praktijk valt het me op dat veel vrouwen een dergelijke verandering beschrijven wanneer hun jongste kind ongeveer vier jaar is. Het is een patroon dat ik regelmatig herken in gesprekken met vrouwen.

Rond deze leeftijd worden kinderen vaak zelfstandiger. In Nederland gaan veel kinderen vanaf hun vierde naar de basisschool. De dagelijkse zorg verandert daardoor, al betekent naar school gaan natuurlijk niet dat het ouderschap minder verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Ook de moeder zelf is veranderd. Ze heeft nieuwe ervaringen opgedaan, haar leven anders ingericht en misschien jarenlang bepaalde behoeften minder aandacht gegeven.

Het bijzondere is dat ik deze verandering niet alleen zie bij vrouwen die hun werk, sport of sociale leven tijdelijk op een lager pitje hebben gezet. Ook vrouwen die altijd zijn blijven werken, sporten, reizen en afspreken met vriendinnen kunnen ineens een sterke behoefte voelen aan meer vrijheid, avontuur of persoonlijke ontwikkeling.

Het gaat dus niet uitsluitend om tijd die vrijkomt. Het gaat ook om een innerlijke verandering: je gaat jezelf opnieuw ontdekken. Bij sommige vrouwen gebeurt dit eerder, bij anderen later en bij weer anderen helemaal niet. Iedere vrouw en ieder gezin ontwikkelt zich op een eigen manier.

Je bent moeder, maar je bent ook nog jezelf

Moeder worden kan een grote invloed hebben op je identiteit. Je bent niet alleen verantwoordelijk voor jezelf, maar ook voor het welzijn van je kinderen. Je maakt keuzes waarbij hun behoeften vaak zwaar meewegen.

Dat kan veel voldoening geven. Tegelijkertijd kun je merken dat bepaalde kanten van jezelf minder ruimte hebben gekregen. Misschien was je vroeger spontaan, ondernemend, speels of avontuurlijk. Je hield van dansen, reizen, nieuwe mensen ontmoeten of onverwachte plannen maken.

Die eigenschappen zijn niet noodzakelijk verdwenen. Ze hebben misschien jarenlang minder op de voorgrond gestaan. Wanneer je kinderen zelfstandiger worden, kun je opnieuw voelen dat je behoefte hebt aan die kanten van jezelf.

Je wilt niet ophouden moeder te zijn. Je wilt alleen dat het moederschap niet je hele identiteit bepaalt. Gelukkig hoef je niet te kiezen tussen een betrokken moeder zijn en ruimte maken voor je eigen verlangens. Beide kunnen naast elkaar bestaan. Het kan wel even zoeken zijn hoe je dit vormgeeft.

Weer uitgaan, flirten, dansen en het leven ontdekken

Voor sommige vrouwen krijgt deze nieuwe levensfase een uitbundig karakter. Ze willen weer uitgaan met vriendinnen, naar festivals, dansen tot laat in de avond of spontaan een weekend weg. Misschien besteden ze meer aandacht aan hun kleding, haar, make-up of lichaam. Ze willen zich aantrekkelijk voelen, nieuwe mensen ontmoeten en weer ervaren hoe het is om aandacht te krijgen.

Sommigen genieten van een avond uit met alcohol, terwijl anderen experimenteren met middelengebruik. Ook flirten kan ineens weer aantrekkelijk zijn. Een glimlach van een onbekende, een compliment of een spannend gesprek kan je het gevoel geven dat je niet alleen als moeder wordt gezien, maar ook als aantrekkelijk en seksueel persoon.

Dat kan plezierig en stimulerend zijn, zonder dat je daadwerkelijk seks met iemand anders wilt. Soms merk je juist dat je nieuwsgierig bent naar ervaringen die je al lange tijd niet meer hebt gehad. Misschien verlang je naar meer avontuur, seksuele spanning of de vrijheid om zelf te bepalen wat je doet.

Dat hoeft niet te betekenen dat je ongelukkig bent in je relatie. Het kan ook betekenen dat je opnieuw ontdekt wat jou energie geeft.

Wat betekent deze verandering voor je seksuele verlangen?

Wanneer je opnieuw aandacht krijgt voor jezelf, je lichaam en je eigen behoeften, kan ook je seksualiteit veranderen. Misschien merk je dat je vaker seksuele gedachten hebt, meer zin krijgt om te masturberen of nieuwsgierig wordt naar andere vormen van seksuele stimulatie.

Je kunt ook ontdekken dat je meer behoefte hebt aan lichamelijke aandacht, flirten of seksuele spanning. Maar meer seksuele energie betekent niet automatisch dat je meer zin krijgt om met je vaste partner te vrijen.

Seksuele opwinding ontstaat door een samenspel van stimulerende en remmende factoren. Ik gebruik daarvoor in mijn praktijk regelmatig de vergelijking met een gaspedaal en een rempedaal.

Nieuwe ervaringen, aantrekkelijke prikkels, speelsheid en het gevoel begeerd te worden kunnen stimulerend werken. Vermoeidheid, relatieproblemen, voorspelbaarheid, negatieve verwachtingen of het gevoel dat seks moet, kunnen juist remmend werken.

Misschien merk je dat je tijdens een avond uit gemakkelijk seksuele spanning ervaart, terwijl je thuis weinig zin hebt om met je partner te vrijen. Dat kan verwarrend zijn, maar het betekent niet automatisch dat je partner niet meer aantrekkelijk is.

Het kan wel een aanleiding zijn om te onderzoeken welke omstandigheden jouw seksuele opwinding stimuleren en welke factoren binnen jullie relatie mogelijk remmend werken. Meer hierover lees je in mijn artikel Rempedaal en gaspedaal: zo werkt jouw verlangen en seksuele opwinding.

Wat als je partner schrikt van jouw verandering?

Voor je partner kan deze ontwikkeling onverwacht komen. Misschien waren jullie jarenlang vooral bezig met werk, kinderen, het huishouden en het organiseren van het gezinsleven. Jullie hadden een bepaalde verdeling gevonden en wisten ongeveer wat je van elkaar kon verwachten.

En dan verandert er iets. Je wilt vaker de deur uit, meer tijd met vriendinnen doorbrengen, nieuwe ervaringen opdoen of aandacht besteden aan je uiterlijk. Je partner kan daar blij mee zijn en genieten van jouw enthousiasme. Maar het kan ook onzekerheid oproepen.

Waarom wil je ineens zoveel uitgaan? Waarom besteed je meer aandacht aan je uiterlijk? Voor wie doe je dat eigenlijk? Ben je nog wel gelukkig met mij?

Dat zijn begrijpelijke vragen wanneer de ander verandert en je nog niet goed weet wat die verandering betekent. Sommige partners worden jaloers wanneer hun vrouw meer flirt of aandacht krijgt van anderen. Anderen voelen zich buitengesloten of zijn bang dat ze hun partner kwijtraken.

Het is belangrijk om deze gevoelens serieus te nemen, zonder meteen te concluderen dat iemand iets verkeerd doet. De behoefte aan vrijheid van de een en de behoefte aan veiligheid en verbondenheid van de ander kunnen allebei waardevol zijn.

Wat als jullie seksuele verlangens uit elkaar groeien?

Ook op seksueel gebied kunnen verschillen zichtbaarder worden. Misschien krijg jij meer behoefte aan avontuur, afwisseling of seksuele spanning, terwijl je partner tevreden is met jullie vertrouwde manier van vrijen. Of misschien heeft je partner jarenlang meer behoefte aan seks gehad dan jij, maar merk je nu dat jouw verlangen verandert. Dat kan een nieuwe dynamiek geven.

Soms ontstaat er juist spanning doordat je partner verwacht dat jouw hernieuwde levenslust automatisch betekent dat jullie vaker seks gaan hebben. Je kunt echter veel plezier beleven aan dansen, flirten en aandacht krijgen, zonder dat je daarna zin hebt om met je partner te vrijen.

Het is belangrijk dat je allebei ruimte houdt om te voelen wat je prettig vindt, waar je behoefte aan hebt en waar je grenzen liggen. Seks hoeft geen verplichting te worden en meer seksuele energie hoeft niet altijd tot seks te leiden.

Flirten, vrijheid en de grenzen van je relatie

Wanneer je meer behoefte krijgt aan avontuur en aandacht van anderen, kunnen ook vragen ontstaan over de afspraken binnen je relatie. Wat betekent flirten voor jullie? Wanneer voelt iets onschuldig en plezierig, en wanneer raakt het aan de grenzen van jullie relatie?

Misschien vinden jullie het allebei prima wanneer de ander flirt. Misschien voelt een van jullie zich daar juist onzeker of gekwetst door. Er bestaat geen afspraak die voor iedere relatie vanzelfsprekend is. Wel is het belangrijk dat je elkaar serieus neemt en dat jullie allebei ruimte hebben om wensen, gevoelens en grenzen te bespreken.

Je hoeft niet alles hetzelfde te beleven om elkaar te begrijpen. En je hoeft ook niet onmiddellijk grote beslissingen te nemen over je relatie wanneer je merkt dat je behoeften veranderen. Soms is het vooral nodig om opnieuw met elkaar in gesprek te gaan over wat vrijheid, trouw, vertrouwen en verbondenheid voor jullie betekenen: om jullie relatiecontract te bespreken en indien nodig bij te stellen.

Hoe blijf je verbonden terwijl je verandert?

Een relatie blijft niet jarenlang hetzelfde. Mensen ontwikkelen zich, krijgen nieuwe interesses en veranderen door ervaringen en levensfasen. Dat geldt voor beide partners.

Wanneer jij meer behoefte krijgt aan vrijheid en avontuur, kan het helpen om je partner mee te nemen in wat je ervaart, om elkaar te blijven begrijpen.

Vertel bijvoorbeeld dat je blij bent met jullie gezin, maar merkt dat je ook weer meer ruimte wilt voor jezelf. Dat je behoefte hebt aan plezier, nieuwe ervaringen en misschien meer speelsheid in je leven.

Luister ook naar wat dit bij je partner oproept. Misschien is er onzekerheid, jaloezie of verdriet. Misschien verlangt je partner juist naar meer tijd samen. Probeer te ontdekken wat voor jullie allebei belangrijk is.

Soms betekent dit dat je vaker afzonderlijk iets onderneemt. Soms ontdekken jullie nieuwe gezamenlijke interesses. Misschien ontstaat er ook ruimte om elkaar op een andere manier te zien, niet alleen als ouders en partners, maar als twee mensen die zich blijven ontwikkelen.

Nieuwe gezamenlijke ervaringen kunnen bijdragen aan verbondenheid en seksuele aantrekkingskracht. Tegelijkertijd is het belangrijk dat je ieder een eigen leven en eigen interesses kunt behouden. Het gaat niet om kiezen tussen vrijheid en verbondenheid, maar om samen ontdekken hoe beide een plek kunnen krijgen.

Niet iedere moeder ontwaakt op dezelfde manier

De vergelijking met een winterslaap is herkenbaar voor sommige vrouwen, maar zeker niet voor iedereen. Misschien voel jij helemaal geen behoefte om vaker uit te gaan, te flirten of nieuwe seksuele ervaringen op te doen.

Misschien verlang je juist naar rust, verdieping, tijd voor jezelf, creativiteit of meer aandacht voor je werk. Ook kan het zijn dat je helemaal geen grote verandering ervaart wanneer je jongste kind vier jaar wordt. Dat is allemaal mogelijk.

Er bestaat geen vaste ontwikkeling die iedere moeder moet doormaken. Je hoeft niet avontuurlijker, seksueler of zelfstandiger te worden omdat je kinderen ouder worden. Het belangrijkste is dat je ruimte hebt om te ontdekken wat op dit moment bij jou past.

Wanneer kan seksuologische begeleiding helpen?

Misschien herken je jezelf in dit artikel en ben je blij met de veranderingen die je ervaart. Maar misschien merk je ook dat je relatie onder druk komt te staan.

Je partner begrijpt je niet goed, jullie krijgen vaker ruzie of er ontstaan verschillen in seksuele verlangens. Misschien voel je je schuldig omdat je meer vrijheid wilt, terwijl je tegelijkertijd bang bent jezelf opnieuw kwijt te raken.

Als seksuoloog NVVS en EFT-relatietherapeut begeleid ik al ruim twintig jaar mensen in mijn eigen praktijk bij vragen over seksualiteit, relaties en veranderende verlangens. Daarnaast heb ik meer dan dertig jaar ervaring binnen de gezondheidszorg.

Ik zie hoe belangrijk het is dat beide partners zich gehoord en begrepen voelen. Niet door meteen te bepalen wie gelijk heeft, maar door zorgvuldig te onderzoeken wat er bij ieder van jullie speelt.

Een afspraak maken met een seksuoloog

Samen kunnen we kijken naar de factoren die seksuele opwinding stimuleren of remmen, de invloed van jullie levensfase en de manier waarop jullie met elkaar communiceren.

Iedere situatie is anders. Daarom bied ik begeleiding op maat, met aandacht voor jullie persoonlijke behoeften, gevoelens en grenzen.

Je kunt alleen komen of samen met je partner. Ik heb geen wachtlijst en bied consulten in Utrecht en Haarlem, telefonisch en via videobellen.

Merk je dat jouw behoefte aan vrijheid, avontuur of seksualiteit verandert en dat dit vragen oproept binnen je relatie? Je bent welkom om hierover met mij te praten.

Maak een afspraak met seksuoloog NVVS Astrid Kremers.

Veelgestelde vragen over jezelf opnieuw ontdekken als moeder

Verder lezen over moederschap, verlangen en relaties

Wil je meer lezen over de invloed van het moederschap, veranderende verlangens of nieuwe behoeften binnen je relatie? In mijn gratis kennisbank vind je ook deze artikelen.

Moederschap en seksualiteit

• Moeder worden en touched out: als aanraking te veel voelt
• Seks en ouderschap: de uitdagingen en veranderingen in seksuele relaties na de komst van kinderen

Veranderend verlangen en verbinding met je partner

• Rempedaal en gaspedaal: zo werkt jouw verlangen en seksuele opwinding
• Verschil in verlangen: bijna ieder stel herkent het
• Ik hou van mijn man maar wil geen seks. Wat moet ik doen?
• Elke dag bouwen aan intimiteit, verbinding en seksueel verlangen
• Seks op een ander moment dan bedtijd
• EFT-relatietherapie en seksuologie bij seksuele problemen

Vreemdgaan, open relaties en afspraken met elkaar

• In vertrouwen praten over vreemdgaan
• De seksuoloog beantwoordt veelgestelde vragen over vreemdgaan
• Open relaties: vrijheid, verbinding en verantwoordelijkheid
• Relationele en seksuele diversiteit: een liefdevolle verkenning

Fantasieën en nieuwsgierigheid naar anderen

• Wat betekenen seksdromen? Dromen over iemand anders terwijl je een relatie hebt