Seks tijdens de overgang: waarom je seksualiteit verandert en wat je eraan kunt doen

Veel vrouwen schrikken wanneer hun seksualiteit tijdens de overgang verandert. Misschien merk je dat je lichaam anders reageert, dat vrijen minder vanzelfsprekend voelt of dat je behoefte aan intimiteit verandert. Misschien kost opwinding meer tijd, doet vrijen pijn of vraag je je af waarom je jezelf niet meer herkent. Tegelijkertijd ervaren andere vrouwen juist meer seksuele vrijheid of ontdekken zij nieuwe kanten van hun seksualiteit.

In mijn praktijk als seksuoloog NVVS begeleid ik al meer dan twintig jaar vrouwen tijdens de perimenopauze, menopauze en postmenopauze. Ook ik ben inmiddels postmenopauzaal. Daardoor weet ik, zowel vanuit mijn praktijk als seksuoloog als uit eigen ervaring, hoe ingrijpend én hoe verschillend deze levensfase kan verlopen.

De overgang is namelijk veel meer dan een hormonale verandering. Voor veel vrouwen is het ook een seksuele overgang: een periode waarin je lichaam, gevoelens, relatie en seksualiteit veranderen. Dat kan verwarrend zijn, maar het hoeft niet te betekenen dat een bevredigend seksleven voorbij is. Met de juiste kennis, aandacht en soms professionele begeleiding ontdekken veel vrouwen juist een nieuwe manier van vrijen die beter past bij deze fase van hun leven.

Waarom seksualiteit tijdens de overgang verandert

Wanneer mensen aan de overgang denken, denken zij meestal aan opvliegers, nachtzweten of onregelmatige menstruaties. Veel minder bekend is hoeveel invloed deze levensfase kan hebben op seksualiteit.

Dat is eigenlijk vreemd. Seksualiteit is immers nauw verweven met hoe je je lichamelijk en emotioneel voelt. Wanneer je slechter slaapt, vermoeider bent, vaker stress ervaart of merkt dat je lichaam anders reageert, heeft dat bijna altijd invloed op intimiteit. Toch is het belangrijk om niet alles aan hormonen toe te schrijven.

In mijn praktijk zie ik dat de overgang vaak samenvalt met een periode waarin er nog veel meer verandert. Kinderen worden zelfstandiger of verlaten het huis. Ouders krijgen zorg nodig. Relaties ontwikkelen zich. Er ontstaat meer ruimte om terug te kijken op het leven en vooruit te kijken naar de jaren die nog komen. Veel vrouwen stellen zichzelf nieuwe vragen. Wie ben ik eigenlijk geworden? Wat vind ík belangrijk? En wat wil ik nog op het gebied van liefde, intimiteit en seksualiteit?

Juist daarom kijk ik als seksuoloog altijd naar het totaalplaatje. Niet alleen naar hormonen, maar ook naar je gezondheid, je relatie, je leefstijl, je emoties, je gedachten en de betekenis die seksualiteit voor jou heeft. 

Van perimenopauze tot postmenopauze

De overgang bestaat uit verschillende fasen en iedere fase kan een andere invloed hebben op seksualiteit. De overgang verloopt niet van vandaag op morgen. Bij sommige vrouwen zijn de overgangsklachten heftig en duren de hormonale veranderingen enkele jaren, terwijl anderen juist weinig klachten ervaren en de overgang veel geleidelijker verloopt.

Tijdens de perimenopauze beginnen hormonen sterker te schommelen. Menstruaties worden onregelmatiger en veel vrouwen merken dat hun lichaam minder voorspelbaar reageert. De ene week voelen zij zich energiek en seksueel actief, terwijl zij een paar weken later nauwelijks behoefte hebben aan intimiteit. Juist die onvoorspelbaarheid zorgt vaak voor onzekerheid.

De menopauze is geen periode van jaren, maar één moment: het moment waarop je twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd. Rond die tijd kunnen overgangsklachten duidelijk aanwezig zijn, maar ook hier verschillen vrouwen enorm van elkaar.

Na de menopauze begint de postmenopauze. Veel vrouwen denken dat seksualiteit vanaf dat moment alleen maar verder achteruitgaat. Dat beeld klopt niet. Regelmatig zie ik vrouwen die juist in deze fase opnieuw rust vinden. De hormonale schommelingen nemen af, lichamelijke klachten kunnen behandeld worden en er ontstaat meer ruimte om seksualiteit opnieuw vorm te geven.

Het rem- en gaspedaal van seksualiteit

In mijn praktijk werk ik veel met het Dual Control Model of Sexual Response, ook wel het rem- en gaspedaalmodel genoemd. Dit model, ontwikkeld door seksuologen Erick Janssen en John Bancroft, wordt wereldwijd gebruikt en vormt een belangrijke wetenschappelijke basis voor hoe we tegenwoordig naar seksuele opwinding kijken. Het laat zien dat seksualiteit niet alleen ontstaat doordat er genoeg seksuele prikkels zijn, maar ook doordat er weinig remmende factoren aanwezig zijn. Bij seksuele opwinding spelen dus altijd twee systemen tegelijk een rol: het gaspedaal, dat seksuele opwinding stimuleert, en het rempedaal, dat seksuele opwinding afremt.

Juist tijdens de overgang zie ik dat het rempedaal bij veel vrouwen gevoeliger wordt. Hormonale veranderingen kunnen een rol spelen, maar ook slecht slapen, opvliegers, vaginale atrofie, pijn bij het vrijen, stress, een druk leven, zorgen om ouders, kinderen die aandacht vragen of het huis uit gaan, relatieproblemen, negatieve gedachten over het eigen lichaam of de angst dat seks pijn zal doen. Ook de partner speelt een rol. Misschien heeft hij erectieproblemen gekregen, is de seksualiteit voorspelbaar of saai geworden, voelen jullie je meer huisgenoten dan geliefden of ben je je partner minder seksueel aantrekkelijk gaan vinden. Al deze factoren kunnen als een rem werken op seksuele opwinding.

Gelukkig zijn er ook factoren die het gaspedaal juist stimuleren. Sommige vrouwen voelen zich vrijer nu zij niet meer bang hoeven te zijn voor een zwangerschap. Anderen hebben meer tijd voor elkaar doordat de kinderen uit huis zijn, ervaren minder prestatiedruk, voelen zich emotioneel veiliger in hun relatie of ontdekken beter wat zij zelf prettig vinden. Een nieuwe relatie, opnieuw verliefd worden, meer aandacht voor intimiteit, afwisseling, speelsheid of betere communicatie kunnen het seksuele verlangen eveneens stimuleren. Daardoor ervaren sommige vrouwen tijdens of na de overgang juist meer seksuele behoefte of meer plezier in seks dan vroeger.

De seksuele overgang

Hoewel de overgang een biologische fase is, zie ik in mijn praktijk dat veel vrouwen tegelijkertijd nog een andere overgang doormaken. Ik noem dat weleens de seksuele overgang.

Naast hormonale veranderingen verandert vaak ook de manier waarop vrouwen naar zichzelf kijken. Hun lichaam voelt anders. Seksualiteit krijgt soms een andere betekenis. Grenzen verschuiven. Wensen veranderen. Wat vroeger vanzelfsprekend was, past soms niet meer. En juist daardoor ontstaat ruimte om opnieuw te ontdekken wat werkelijk belangrijk is.

Regelmatig hoor ik vrouwen zeggen: “Ik dacht dat er iets mis met mij was.” Of: “Ik dacht dat mijn relatie het probleem was.” Vaak blijkt dat niet het hele verhaal te zijn. Hun seksualiteit is niet verdwenen, maar veranderd. Hun lichaam vraagt meer tijd, rust en aandacht. Minder haast en minder prestatiedruk.

Dat vraagt soms om afscheid nemen van oude verwachtingen. Niet omdat seksualiteit minder wordt, maar omdat zij een andere vorm krijgt.

Wat kan er lichamelijk veranderen?

Niet iedere vrouw krijgt dezelfde klachten en zeker niet iedere vrouw ervaart ze in dezelfde mate. Toch zijn er een aantal veranderingen die ik regelmatig terug hoor in mijn spreekkamer.

Sommige vrouwen merken dat opgewonden raken meer tijd kost. Waar het lichaam vroeger snel reageerde, vraagt het nu meer ontspanning, aandacht en stimulatie. Dat betekent niet dat seksuele opwinding verdwenen is. Het betekent vooral dat de voorwaarden zijn veranderd.

Ook vaginale droogheid komt regelmatig voor. Daardoor kan penetratie minder prettig aanvoelen of zelfs pijnlijk worden. Vroeger noemden we dit vaginale atrofie, tegenwoordig wordt hiervoor vaak de verzamelterm genitourinair syndroom van de menopauze (GSM) gebruikt. Hieronder vallen onder andere droogheid, een branderig gevoel, minder elasticiteit van het vaginale weefsel en soms terugkerende urinewegklachten.

Gelukkig zijn deze klachten vaak goed te behandelen. Toch blijven veel vrouwen er onnodig lang mee rondlopen. Regelmatig hoor ik: “Ik dacht dat dit er gewoon bij hoorde.” Er zijn tegenwoordig veel meer mogelijkheden dan veel vrouwen beseffen. Lokale oestrogenen, moisturizers, bekkenfysiotherapie en seksuele begeleiding kunnen een groot verschil maken.

Ook orgasmes kunnen veranderen. Sommige vrouwen ervaren dat zij meer tijd nodig hebben of dat orgasmes minder intens voelen. Andere vrouwen vertellen juist dat zij voor het eerst echt durven los te laten en daardoor intensere orgasmes beleven dan vroeger.

Vaginale droogheid is iets anders dan niet vochtig worden

Een veelvoorkomend misverstand is dat vaginale droogheid en niet vochtig worden tijdens seks hetzelfde zijn. Dat is niet zo. Door de overgang wordt het slijmvlies van de vulva en vagina dunner, kwetsbaarder en minder vochtig. Dat heet vaginale atrofie of genitourinair syndroom van de menopauze (GSM). Daardoor kun je ook buiten seksuele situaties een droog of branderig gevoel ervaren.

Tijdens seksuele opwinding gebeurt iets anders. De clitoris en het erectiele weefsel rondom de vagina zwellen op, waardoor vocht via de vaginawand vrijkomt (lubricatie). Dat vermogen blijft ook na de overgang bestaan, maar vraagt vaak meer tijd, ontspanning en seksuele opwinding.

Ik herinner me een vrouw die ervan overtuigd was dat zij door de overgang ‘helemaal was opgedroogd’. Totdat zij een nieuwe partner kreeg en ontdekte dat zij tijdens het vrijen weer volop vochtig werd. Dat laat zien dat dagelijkse vaginale droogheid iets anders is dan het vochtig worden tijdens seksuele opwinding.

Ga niet uit van glijmiddel als dé oplossing. Penetratieseks is pas prettig wanneer je voldoende ontspannen én seksueel opgewonden bent. Pas dan zwellen de clitoris en de vagina op, wordt de vagina soepeler en ontstaat er natuurlijke lubricatie. Blijf je ondanks voldoende opwinding pijn of droogheid ervaren, dan kan vaginale atrofie of GSM een rol spelen. Gelukkig zijn daar vaak effectieve behandelingen voor, zoals een vaginale moisturizer, lokale oestrogenen of begeleiding door een bekkenfysiotherapeut of seksuoloog NVVS.

Seksualiteit begint ook in je brein

Veel vrouwen richten hun aandacht vooral op hun lichaam. Toch begint seksualiteit minstens zo sterk in je hersenen. Je brein beoordeelt voortdurend of er ruimte is voor seksuele opwinding. Ben je ontspannen? Voel je je veilig? Heb je vertrouwen in je lichaam? Ben je uitgerust? Verwacht je plezier of juist pijn? Al die signalen bepalen mede hoe gemakkelijk seksuele opwinding ontstaat.

Dat verklaart ook waarom slecht slapen zoveel invloed kan hebben op seksualiteit. Wie wekenlang vermoeid is door nachtelijk zweten of slapeloosheid, heeft vaak minder mentale ruimte voor erotiek. Hetzelfde geldt voor chronische stress. Wanneer je zenuwstelsel voortdurend in de actiestand staat, wordt het veel moeilijker om over te schakelen naar ontspanning, verlangen en seksuele opwinding.

Daar komt nog iets bij. Wanneer vrijen een paar keer pijnlijk is geweest, ontstaat vaak spanning. Je gaat onbewust opletten of het weer pijn zal doen. Die verwachting alleen kan al voldoende zijn om seksuele opwinding te remmen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin angst, spanning en pijn elkaar versterken.

Gelukkig werkt het omgekeerde ook. Positieve ervaringen, veiligheid, ontspanning, humor, nieuwsgierigheid en liefdevolle communicatie kunnen het seksuele systeem juist weer activeren. Dat vraagt soms oefening en geduld, maar het laat zien dat seksualiteit niet vastligt. Er is vaak veel meer mogelijk dan vrouwen op dat moment denken.

Rouw én nieuwe vrijheid

Veel vrouwen rouwen om een lichaam dat anders reageert, om spontaniteit die minder vanzelfsprekend voelt, om het verlies van hun vruchtbaarheid of simpelweg om het afsluiten van een belangrijke levensfase. Dat verdriet verdient aandacht. Tegelijkertijd zie ik iets anders gebeuren. 

Veel vrouwen ervaren juist meer vrijheid. Kinderen zijn ouder, zwangerschap speelt geen rol meer en de behoefte om anderen tevreden te houden neemt af. Zij durven vaker uit te spreken wat zij prettig vinden, geven gemakkelijker hun grenzen aan en voelen minder druk om aan verwachtingen te voldoen.

Regelmatig zegt een vrouw na een paar gesprekken tegen mij: “Eigenlijk weet ik nu pas wat ík prettig vind.” De overgang betekent niet alleen afscheid nemen. Voor veel vrouwen betekent zij ook opnieuw beginnen. Niet terug naar vroeger, maar vooruit, naar een seksualiteit die beter past bij de vrouw die je vandaag bent.

Meer seksuele behoefte of andere seksuele interesses

Voor sommige vrouwen verandert tijdens de overgang niet alleen de manier waarop zij seksualiteit beleven, maar ook waar zij opgewonden van raken. Regelmatig vertellen vrouwen mij dat zij nieuwsgieriger worden naar andere vormen van intimiteit, nieuwe fantasieën ontdekken of juist meer behoefte krijgen aan seksualiteit.

Dat kan verwarrend zijn, zeker wanneer dit niet past bij het beeld dat zij van zichzelf hadden. Meestal is daar niets verontrustends aan. Seksualiteit blijft zich een leven lang ontwikkelen en de overgang kan een periode zijn waarin je jezelf opnieuw leert kennen. Wil je hier meer over weten? Lees dan ook mijn artikel over andere seksuele interesses en meer seksuele behoefte tijdens de overgang.

Zelfbeeld, ouder worden en jezelf aantrekkelijk voelen

Veel vrouwen vertellen mij dat zij zich minder aantrekkelijk voelen dan vroeger. Hun lichaam verandert. Ze zien rimpels, grijze haren of gewichtstoename. Hun borsten voelen anders. Hun buik is veranderd. Soms schamen zij zich voor hun lichaam of vinden zij het lastig om nog naakt te zijn bij hun partner.

Die onzekerheid kan invloed hebben op seksualiteit. Niet omdat een partner hen minder aantrekkelijk vindt, maar omdat zij zichzelf met andere ogen zijn gaan bekijken. Wat mij opvalt, is dat partners daar vaak heel anders naar kijken. Regelmatig zegt een partner tijdens een consult: “Ik vind haar nog steeds mooi. Ik mis vooral dat ze zichzelf niet meer zo ziet.”

Aantrekkelijkheid gaat namelijk over veel meer dan een jong lichaam. Hoe je kijkt, lacht, beweegt, aanraakt, geniet en verbinding maakt, bepaalt vaak veel sterker hoe aantrekkelijk iemand wordt ervaren dan een paar rimpels of een veranderd figuur.

Juist daarom besteed ik tijdens consulten vaak aandacht aan lichaamsbeeld en zelfbeeld. Niet om vrouwen ervan te overtuigen dat ze mooi zijn, maar om hen te helpen opnieuw een vriendelijke relatie met hun lichaam op te bouwen. Want een lichaam waar je alleen kritisch naar kijkt, voelt zelden als een lichaam waarin je je kunt ontspannen.

Je relatie verandert vaak mee

Sommige partners voelen zich afgewezen wanneer seksuele toenadering minder vaak wordt beantwoord. Anderen durven juist geen initiatief meer te nemen, omdat zij bang zijn om druk uit te oefenen. Zo ontstaat soms een patroon waarin beide partners elkaar proberen te sparen, terwijl de afstand ongemerkt groter wordt.

Regelmatig hoor ik vrouwen zeggen: “Ik houd nog steeds van hem, maar mijn lichaam reageert anders.” Of: “Ik gun het haar zo graag, maar ik weet niet hoe.” Partners denken vervolgens vaak dat zij niet meer aantrekkelijk zijn, terwijl dat meestal niet de kern van het probleem is.

Juist daarom is het belangrijk om met elkaar te blijven praten. Niet alleen over wat moeilijk is, maar ook over wat wél prettig voelt. Intimiteit bestaat uit veel meer dan penetratie. Elkaar aanraken, zoenen, knuffelen, samen lachen en nieuwsgierig blijven naar elkaar vormen vaak de basis waarop seksualiteit weer kan groeien.

Dat geldt voor relaties tussen een vrouw en een man, maar net zo goed voor relaties tussen twee vrouwen. Iedere relatie is anders, maar in iedere relatie helpt het wanneer beide partners begrijpen dat de overgang iets is wat je samen doormaakt.

Nieuwe relatie, opnieuw daten en seksualiteit

Veel vrouwen gaan tijdens of na de overgang een nieuwe levensfase in. Sommigen zijn na een lange relatie gescheiden, anderen verliezen hun partner of worden opnieuw verliefd. Er zijn vrouwen die voor het eerst in tientallen jaren weer gaan daten of terechtkomen in een samengesteld gezin. Dat kan spannend zijn, maar ook veel vragen oproepen.

Na een lange relatie voelt seksualiteit met een nieuwe partner vaak anders. Je lichaam is veranderd, je seksuele behoeften zijn misschien niet meer hetzelfde en ook de verwachtingen kunnen verschillen. Sommige vrouwen maken zich zorgen over vaginale droogheid, pijn bij het vrijen of vragen zich af of zij nog aantrekkelijk worden gevonden. Anderen ervaren juist meer vrijheid. Zij kennen zichzelf beter dan vroeger, durven hun grenzen duidelijker aan te geven en weten beter wat zij prettig vinden.

In mijn praktijk zie ik dat juist deze levensfase ook nieuwe kansen kan bieden. Zonder oude patronen of vanzelfsprekendheden ontstaat ruimte om seksualiteit opnieuw vorm te geven. Niet zoals het vroeger was, maar op een manier die past bij wie je nu bent en bij de relatie die je vandaag hebt.

Ook als je geen partner hebt

Niet iedere vrouw beleeft de overgang binnen een relatie. Misschien ben je bewust single, gescheiden of weduwe. Misschien heb je op dit moment geen behoefte aan een partner of weet je nog niet wat de toekomst brengt. Ook dan kunnen veranderingen in seksualiteit vragen oproepen.

Toch zie ik juist in deze levensfase veel vrouwen die zichzelf opnieuw leren kennen. Zij voelen zich minder gebonden aan verwachtingen van anderen en ontdekken steeds beter wat zij zelf prettig vinden. Voor sommigen is dat een verrassend bevrijdende ervaring. Seksualiteit hoeft immers niet afhankelijk te zijn van een partner. Ook de relatie met je eigen lichaam, je verlangen en je gevoel van vrouwelijkheid verdienen aandacht.

ADHD, ASS, PTSS en angst

De overgang verloopt niet voor iedere vrouw hetzelfde. Dat geldt misschien nog wel sterker voor vrouwen met ADHD, autisme, PTSS of een angststoornis.

Bij vrouwen met ADHD kunnen hormonale veranderingen invloed hebben op concentratie, emotieregulatie, impulsiviteit en prikkelverwerking. Sommige vrouwen ervaren dat zij sneller overprikkeld raken, minder energie hebben of moeilijker kunnen schakelen van de drukte van de dag naar intimiteit. Ook kan de werking van ADHD-medicatie gedurende de perimenopauze anders worden ervaren. Bespreek dit altijd met de behandelend arts.

Bij vrouwen met autisme kunnen veranderingen in prikkelverwerking door de overgang ervoor zorgen dat aanraking anders wordt beleefd of dat de behoefte aan voorspelbaarheid toeneemt. Dat vraagt om open communicatie en afstemming met een partner.

Bij PTSS of eerdere seksueel grensoverschrijdende ervaringen kunnen lichamelijke veranderingen tijdens de overgang oude gevoelens of herinneringen opnieuw activeren. Dat betekent niet dat dit bij iedere vrouw gebeurt, maar het is wel belangrijk om deze mogelijkheid serieus te nemen.

Hetzelfde geldt voor angststoornissen en depressieve klachten. Niet alleen de klachten zelf, maar ook de overgang en medicijnen kunnen invloed hebben op seksualiteit. Daarom kijk ik in mijn praktijk altijd naar het totaalplaatje.

Wat kun je zelf doen?

De vraag die vrouwen mij misschien wel het vaakst stellen is: “Kan het weer goed komen?” Mijn antwoord is bijna altijd: ja. Misschien niet op precies dezelfde manier als vroeger, maar vaak wel op een manier die beter past bij de vrouw die je nu bent. Veel vrouwen zijn opgelucht wanneer zij ontdekken dat zij niet terug hoeven naar hoe seksualiteit ooit was. De overgang nodigt juist uit om opnieuw te onderzoeken wat nu bij je past.

Geef jezelf de tijd. Verwacht niet dat je lichaam reageert zoals twintig jaar geleden. Durf nieuwsgierig te zijn. Blijf met je partner praten. Zoek behandeling wanneer pijn of droogheid een rol spelen. Zorg goed voor jezelf met voldoende slaap, beweging, ontspanning en gezonde voeding. En vooral: wees mild voor jezelf.

Welke medische behandelingen kunnen helpen?

Afhankelijk van jouw klachten kunnen verschillende behandelingen zinvol zijn. Bij genitourinair syndroom van de menopauze (GSM) kunnen lokale oestrogenen en vaginale moisturizers veel verschil maken. Wanneer de bekkenbodem gespannen is geraakt, kan begeleiding door een bekkenfysiotherapeut helpen.

Hormoonsuppletietherapie (HST) kan voor sommige vrouwen overgangsklachten verminderen en daarmee ook indirect een positieve invloed hebben op seksualiteit. Het is echter geen oplossing voor iedere seksuele klacht. Seksualiteit wordt immers door veel meer factoren beïnvloed dan hormonen alleen.

Voor een kleine, zorgvuldig geselecteerde groep postmenopauzale vrouwen met een persisterende afname van seksuele interesse die veel lijdensdruk veroorzaakt, kan testosteron volgens internationale richtlijnen een behandeloptie zijn. Dat vraagt altijd om een zorgvuldige medische beoordeling en begeleiding.

Wanneer professionele hulp van een seksuoloog verstandig is

Blijf niet jarenlang rondlopen met klachten omdat je denkt dat ze ‘er nu eenmaal bij horen’. Wanneer seksualiteit spanning geeft in je relatie, wanneer pijn een rol speelt, wanneer je jezelf niet meer herkent of wanneer je behoefte hebt aan betrouwbare begeleiding, kan een gesprek met een seksuoloog veel betekenen.

In mijn praktijk kijk ik niet alleen naar de seksuele klacht, maar naar jou als mens. Naar je gezondheid, je relatie, je levensfase, je emoties, je verwachtingen en de betekenis die seksualiteit voor jou heeft. Soms zijn een paar gesprekken voldoende om weer vertrouwen te krijgen in je lichaam. Soms past een langer traject beter. Iedere vrouw is anders en daarom bestaat er ook geen standaardbehandeling.

Je kunt daarom rekenen op persoonlijke, wetenschappelijk onderbouwde seksuologische zorg, waarbij niet alleen de klacht centraal staat, maar de mens als geheel. Samen onderzoeken we welke factoren jouw seksualiteit beïnvloeden en welke behandeling het beste aansluit bij jouw situatie, zodat je weer met meer vertrouwen, ontspanning en plezier van intimiteit en seksualiteit kunt genieten.

Maak een afspraak

Herken je jezelf in dit artikel? Blijf er dan niet alleen mee rondlopen. Als seksuoloog NVVS begeleid ik al meer dan twintig jaar vrouwen tijdens de perimenopauze, menopauze en postmenopauze. Je bent welkom, alleen of samen met je partner. Ook wanneer ADHD, autisme, PTSS, angst, een chronische aandoening of eerdere seksuele ervaringen een rol spelen, denk ik graag met je mee.

Consulten zijn mogelijk in mijn praktijk in Utrecht of Haarlem en ook telefonisch of via videobellen. Er is geen wachtlijst. Samen onderzoeken we welke factoren jouw seksualiteit beïnvloeden en welke stappen jou kunnen helpen om weer met meer vertrouwen, plezier en ontspanning van intimiteit en seksualiteit te genieten.

Veelgestelde vragen

Over de auteur

Astrid Kremers is geregistreerd seksuoloog NVVS en de expert op het gebied van liefde, lust en leefstijl. Al meer dan twintig jaar begeleidt zij vrouwen, mannen en stellen met vragen over seksualiteit, intimiteit en relaties. Zij is de seksuoloog van onder andere Vrouwenindeovergang.nl en werkt nauw samen met overgangsartsen, gynaecologen, huisartsen en andere zorgprofessionals. Daarnaast geeft zij onderwijs, is zij mediawoordvoerder en auteur van het boek ‘Aandacht voor Seks’. In haar praktijk in Utrecht en Haarlem en online helpt zij mensen om weer met meer vertrouwen, ontspanning en plezier te genieten van intimiteit en seksualiteit. 

Lees ook

• De overgang, menopauze en hormoonsuppletietherapie (HST)
• Andere seksuele interesses en meer seksueel verlangen tijdens de overgang
• Waarom heb ik geen zin meer in seks?
• Rem en gaspedaal van seks
• Verschil in seksueel verlangen binnen een relatie
• Lichen sclerosus en seksualiteit
• Relatietherapie
• Vreemdgaan
• ADHD en seks
• Praktische informatie over consulten